HENDRIK-IDO-AMBACHT - Op 13 september bestaat deelcafé De Buuf precies drie jaar. Wat begon als een kleinschalig initiatief in een bescheiden gebouw aan de rand van de wijk, is uitgegroeid tot één van de meest levendige en herkenbare ontmoetingsplekken van Hendrik‑Ido‑Ambacht. De Buuf is een ‘dorpshuis[kamer]’, waar maandelijks ruim 900 volwassenen en 300 kinderen binnenlopen. Een plek waar jonge moeders, ouderen, Oekraïense vluchtelingen, asielzoekers, alleenstaanden, grootouders, mensen met een rugzak en buurtbewoners uit alle lagen van de samenleving elkaar vinden. Maar achter die warme huiskamer schuilt een beheerder, die zich dagelijks door een woud van vergunningen, procedures, ambtelijke stiltes en politieke gevoeligheden moet manoeuvreren.

In gesprek met Jan-Anne: terugblik en toekomst
In een uitgebreid gesprek vertelt beheerder Jan‑Anne Slot openhartig over de maatschappelijke waarde van De Buuf en over uitdagingen met de gemeente. Hij spreekt met passie over de rol van vrijwilligers, de uitbreidingsplannen. Ook geeft de Jan-Anne zijn mening over de politieke steun, die hij ervaart óf juist mist. Tenslotte beantwoordt hij de vraag die boven alles hangt: bestaat De Buuf over drie jaar nog? 

Een ‘dorpshuiskamer’ die blijft groeien
Wie De Buuf binnenloopt, ziet het meteen: het bruist en er heerst een warme, gezellige sfeer. Volgens Slot is de groei sinds januari “explosief” geweest. Waar hij vorig jaar nog sprak over zo’n 600 volwassen bezoekers per maand, ligt dat aantal nu rond de 900. “We hebben hier echt alles door elkaar,” zegt Slot. “Van jonge moeders tot mensen in de negentig. En dat maakt het uniek. Alleen tieners komen weinig, maar verder zit hier alles door elkaar heen.”

Ook nieuwe groepen weten De Buuf te vinden. Asielzoekers drinken er koffie, Oekraïners zitten er op vrijdag vaak de hele dag, en veel alleenstaanden schuiven aan bij anderen. “Als iemand alleen zit, gaat er altijd iemand bij zitten,” zegt Slot. “Dat gaat vanzelf.” De Buuf is daarmee één van de weinige plekken in het dorp waar sociale grenzen vervagen. “Je ziet hier mensen uit grote bungalows en mensen uit sociale huurwoningen aan dezelfde tafel zitten. Dat is precies wat we willen.”

Nieuwe initiatieven: van levensvragen tot helende cirkels
De Buuf blijft zich ontwikkelen. Eén van de nieuwe samenwerkingen is met het Bureau voor Levensvragen, een organisatie die gesprekken aanbiedt over zingeving, angst, verlies en levenskeuzes. “Het is niet christelijk, niet evangelisch,” benadrukt Slot. “Het gaat over vragen waar mensen mee zitten. Dat is voor veel bezoekers heel waardevol.”

Daarnaast zijn er avondworkshops over rouwverwerking, pijn, eenzaamheid en sociale vaardigheden. Die worden geleid door vrijwilligers, waaronder een gepensioneerde psychologe. “Alles gebeurt hier met vrijwilligers,” zegt Slot. “Dat is onze kracht.” Ook spontaan ontstaan nieuwe initiatieven. Zo meldde zich een gepensioneerde registeraccountant die vanaf september gratis gaat helpen met belastingvragen en financiële formulieren. “Hij wil zijn talenten inzetten voor mensen die dat nodig hebben. Dat past perfect bij De Buuf.” Er was eerst ook een muziekcafé, maar verandert nu in een open podium “dan kunnen mensen gedichten voordragen of een liedje zingen.”

De Buuf start met een open podium

Verder zijn er extra handvaardigheidsworkshops, schildergroepen en plannen voor een Buffet Night: een maandelijkse vrijdagavond met live muziek van lokale bands zoals The Belly Button Band en The Locals. De Belly Buttons bestaan al veertig jaar en traden recent nog op in het Baxpark. Daarnaast zijn er nog drie andere bands die gratis willen komen spelen.

“We krijgen hier oudere mannen die altijd graag hebben willen dansen,” zegt Slot. “Maar ze kunnen nergens terecht. Ze zeggen: ‘Het zou toch fantastisch zijn als we in ons eigen dorp een avondje kunnen dansen.’ Dat willen we graag bieden.” Maar daarvoor is een lichte alcoholvergunning nodig én daar begint het gedoe met de aanvraag van vergunningen bij de gemeente.

Twaalf keer per jaar verhuren
De Buuf heeft onlangs een positief besluit op de BOPA‑aanvraag gekregen. Dat betekent dat het deelcafé twaalf keer per jaar mag verhuren voor activiteiten. Maar Slot had veel meer aangevraagd. “Met twaalf keer per jaar krijg ik mijn budget niet dicht,” zegt hij. “Ik had aangevraagd om vrij te mogen verhuren, net zoals andere maatschappelijke locaties dat doen. Maar dat is afgewezen.”

De Vijverhof: zelfde grond, andere regels
Slot wijst hierbij op de Vijverhof, die wél mag verhuren en staat op grond met dezelfde bestemming als De Buuf, namelijk maatschappelijke bestemming. “De Vijverhof verhuurt al veertig jaar,” zegt Slot. “En wij mogen het niet. Dat voedt het gevoel van willekeurigheid.”

Een greep uit diverse activiteiten

Communicatie vanuit de gemeente: ‘We horen gewoon niks’
Slot is uitgesproken kritisch over de communicatie vanuit de ambtelijke organisatie. “Ik heb op 18 november 2025 de vergunning aangevraagd. Er zou op 13 januari 2026 een besluit komen. Ik hoorde niks. Na veertien weken stuurde ik een mail. Kreeg ik terug: ‘Als we eruit zijn, hoort u het vanzelf.’ En daarna bleef het stil tot afgelopen 16 juni.” . In de beantwoording van schriftelijke vragen van Gemeente Belangen erkent het college overigens wel dat “gedurende een langdurige procedure vaker actief over de voortgang gecommuniceerd had kunnen worden.”

Informatieavond 13 juli: geen bezwaren, wel suggesties
In het kader van de aanvraag van een nieuwe omgevingsvergunning organiseerde De Buuf een openbare informatieavond op 13 juli. Daar kwamen zo’n 20 tot 25 mensen, waaronder raadsleden van Gemeente Belangen, PRO en D66. Buurtbewoners waren er nauwelijks. “Als mensen tegen waren geweest, waren ze wel gekomen,” zegt Slot. “Iedereen was positief.” Er waren suggesties, maar geen bezwaren. Slot stuurde een verslag naar de afdeling Vergunningen, maar kreeg geen reactie. Wel ontving hij kort daarna zijn vergunning.

Aanvraag welzijnswerk
Ook bij de aanvraag voor erkenning als welzijnswerk blijft het stil. “Ik heb op 13 juni dit jaar gevraagd om erkenning. We zijn nu maanden verder en ik heb nog niks gehoord. Geen criteria, geen vragen, geen contactpersoon. Helemaal niks.” Slot mist vooral een proactieve houding: “Wat je nodig hebt van een gemeente is dat ze naast je komt staan en zeggen: dit wil jij, dan is dit nodig, komen zullen we het samen invullen. Ja, precies, dat gebeurt niet.”

Jan-Anne: “Ik verwacht een meer proactieve benadering van de ambtenaren op het gemeentehuis”

Term ‘deelcafé’: bron van verwarring 
De Buuf is geen café, maar een deelcafé, een landelijke term voor een laagdrempelige ontmoetingsplek. Toch blijft de afdeling Vergunningen het woord “café” letterlijk nemen. “Ze zeggen steeds: jullie zijn een café. Maar dat zijn we niet. De wet kent de term deelcafé niet. Dan denken ze dat je alcohol schenkt. Ze hebben zelfs moeite met het woord ‘repaircafé’. Het is echt bizar.”

Vrijwilligers: het kloppend hart van De Buuf 
De Buuf draait volledig op vrijwilligers. Zo’n 40 vaste vrijwilligers en 15 koekenbakkers (die thuis taarten bakken) houden het deelcafé draaiende. “De Buuf is niet de zaal,” zegt Slot. “De Buuf is de vrijwilligers.” Vrijwilligers komen vaak, soms een of twee uur per dag, afhankelijk van hun energie. Sommigen kampen met burn‑out of psychische problemen en vinden juist in De Buuf een veilige plek om weer mee te doen. “Ook hebben we veel pensionado’s.” Tijdens de Zomerparkdag werden nieuwe vrijwilligers geworven. “Dat was heel mooi,” zegt Slot. “We hebben altijd mensen nodig.” Toch is de capaciteit soms onvoldoende. “Er zijn dagen dat het te druk is. Dan moeten we bijna mensen weigeren. Dat wil je niet, maar veiligheid gaat voor.”

Samenwerking: Sociaal Team, bibliotheek en welzijnsorganisaties
Hoewel De Buuf nog geen formele erkenning heeft als welzijnswerk, werkt het al intensief samen met het Sophia Sociaal Team, dat regelmatig mensen met eenzaamheid of financiële problemen doorverwijst. Ook met de bibliotheek en stichting Hi5Ambacht zijn gesprekken gevoerd over samenwerking. “We willen met iedereen samenwerken die bijdraagt aan verbinding in het dorp,” zegt Slot. Met jongeren lukt dat nog niet goed. Een karaokeavond trok slechts vier bezoekers. “Je moet volhouden,” zegt Slot. “Maar de organisatie stopte na één keer.” 

Deelcafé als buurthuis: een plek die mensen nodig hebben
De Buuf is voor veel bezoekers een essentieel onderdeel van hun week. “Mensen zeggen: ‘Dit helpt me om uit bed te komen.’ Dat raakt me. Het laat zien hoe belangrijk deze plek is.” Slot ziet De Buuf als een buurthuisfunctie die nog verder kan groeien, maar de fysieke ruimte is beperkt. “We hebben één zaal en een blokhut. Dat is het.”​

Blokhut bij de Buuf

Financiën: ‘We willen onze eigen broek ophouden’
De Buuf wil financieel zelfstandig zijn. “Ik wil niet mijn hand ophouden,” zegt Slot. “Maar met twaalf verhuurmomenten per jaar red je het niet.” Drie verhuurmomenten per maand zouden volgens hem voldoende zijn om break-even te draaien. Maar dat mag (nog) niet. Daarnaast zijn er onderhoudskosten: een verrot kozijn, een blokhutvloer die volledig vervangen moest worden, en een gebouw dat slecht geïsoleerd is. “In de zomer is het bloedheet, in de winter ijskoud. We hebben geen airco. Alles kost geld.” Er is ook zorg over veiligheid: een hek langs de sloot zou kinderen beschermen. “Ouders raken soms in paniek als ze hun kind kwijt zijn.”

Politieke steun: een bont palet van verwachtingen en realiteit 
De politieke verhoudingen rond De Buuf zijn complex. Slot heeft met vrijwel alle partijen gesproken en ziet grote verschillen in houding, betrokkenheid en daadkracht. 

-  Gemeente Belangen: warm, betrokken, maar nog niet doorslaggevend
Gemeente Belangen steunt De Buuf al vanaf het begin. Slot waardeert dat, maar ziet ruimte voor meer actie. “Ze staan positief in, maar heel concreet kunnen ze nog stappen zetten.” GB‑raadsleden waren aanwezig op de informatieavond en hebben zich in het verleden uitgesproken voor behoud van De Buuf. Maar de partij zit volgens Slot met twee zetels niet in een positie om zelfstandig grote veranderingen af te dwingen.

Gemeente Belangen brengt regelmatig werkbezoeken aan De Buuf

-  D66: constructief en inhoudelijk betrokken
De D66‑wethouder die over het sociale domein gaat, Hans Neijman, is volgens Slot positief en betrokken. “Hij komt nog een keer langs, maar raadslid Marcel de Groot was wel op de informatieavond. Dat helpt.” D66 ziet De Buuf als een waardevolle sociale voorziening en is bereid mee te denken over welzijnserkenning en samenwerking. 

-  CDA: afwachtend
De nieuwe fractievoorzitter van het CDA, Corine van Driel, moet volgens Slot nog een beeld vormen. “Ze is nog niet geweest. Maar haar moeder en zus zijn vrijwilliger hier, dus dat geeft hoop.” Het CDA erkent dat De Buuf veel doet, maar benadrukt dat niet “iedere organisatie zomaar welzijnsorganisatie kan worden”.

- SGP/ChristenUnie: kritisch
Tijdens de informatieavond stelde volgens Slot de vertegenwoordiger van de ChristenUnie kritische vragen over de definitie van welzijnswerk en de eisen die daarbij horen. Ze leek verrast door de deskundigheid van Jan‑Anne Slot. “Ik had het gevoel dat ze niet verwachtte dat ik precies wist wat welzijnswerk inhoudt,” zegt Slot. “Maar wij voldoen aan die criteria. Dat leek haar zichtbaar tegen te vallen.” Hij had overigens ook een goed gesprek met de fractievoorzitter.

- VVD en Realistisch Ambacht: afstandelijk en zakelijk
De VVD en Realistisch Ambacht vindt dat De Buuf een ondernemersrisico heeft. “Dan heb je niet begrepen wat we doen,” zegt Slot. Realistisch Ambacht was wel vroeg betrokken, maar blijft volgens Slot vooral vanuit een economische bril naar De Buuf kijken. 

In de vorige raadperiode kwam de fractie van EVA ook op bezoek

Grote vraag: bestaat De Buuf over drie jaar nog?
Op 13 september bestaat De Buuf drie jaar. Maar hoe ziet Slot de komende drie jaar? Hij is optimistisch over de maatschappelijke waarde, maar realistisch over de uitdagingen. “Als we dit jaar iets harder aantrekken en we mogen meer verhuren, dan kunnen we rondkomen. Maar met twaalf keer per jaar red je het niet. Dan wordt het moeilijk.”

Slot benadrukt dat De Buuf geen commerciële instelling is. “We willen dat het betaalbaar blijft voor iedereen. Prijzen verhogen is het makkelijkste wat er is, maar dan komen mensen niet meer.”

De toekomst hangt dus volgens hem af van drie factoren:
·  Meer mogelijkheden tot verhuren
·  Erkenning als welzijnswerkorganisatie
·  Een meer proactieve benadering van de ambtenaren

“We kunnen zoveel betekenen voor het dorp,” zegt Slot. “Maar dan moet de gemeente wel naast ons gaan staan.”

​Jan Anne: “Over drie jaar moet de Buuf niet leeg staan”​

De Buuf als spiegel van het dorp

De activiteiten bij De Buuf laten zien dat het is meer dan een deelcafé. Het is een sociale motor, een toevluchtsoord, een dorpshuiskamer. He is een plek waar mensen elkaar vinden en waar vrijwilligers het verschil maken.

Het gesprek met Jan‑Anne Slot laat zien hoe groot de maatschappelijke waarde is. Maar ook hoe kwetsbaar die waarde wordt als procedures, regels en communicatie achterblijven.
De Buuf staat, ondanks alle hobbels, als een huis. Maar om dat huis toekomstbestendig te maken, is samenwerking nodig: met de gemeente, met de politiek, met verenigingen, de gemeenschap, met de buurt!