HENDRIK-IDO-AMBACHT - Op 1 maart 1951 werd Arie Scheurwater geboren in de Dorpsstraat, in een huis dat vastzat aan het pand van bakker Maaskant. Zijn ouders huurden dit gedeelte van de bakker, waardoor Arie letterlijk opgroeide in de geur van vers brood. De Dorpsstraat was toen nog het kloppend hart van Hendrik‑Ido‑Ambacht, een straat waar de bedrijvigheid vroeg begon en laat eindigde. De bakkers stonden al voor dag en dauw in de bakkerij, en medewerker Giel Pons zorgde elke ochtend voor een kabaal dat door de muren trok. “Het was altijd een herrie om een uur of vijf… dat trok bij ons door in het huis”, vertelt Arie. Het was een tijd waarin de geluiden van het dorp deel uitmaakten van het dagelijks leven, en waarin de Dorpsstraat een wereld op zichzelf vormde.

Het huis waarin Arie opgroeide, Dorpsstraat 64A, zat vast aan het grotere pand van de bakker. De ramen van de bakkerij en die van het ouderlijk huis stonden bijna tegen elkaar aan. De was werd uit het raam gehangen, de broodlucht trok door de kieren, en de bedrijvigheid van de bakkerij was een vanzelfsprekend decor. Het was een jeugd waarin de grens tussen wonen en werken nauwelijks bestond. De bakkerij was geen buurman, maar bijna een verlengstuk van het huis.

Dorpsstraat 64A: het geboortehuis van Arie (rechts)

De Dorpsstraat: het winkelgebied van Ambacht
Wie Arie hoort praten over de Dorpsstraat, hoort een man die het oude Ambacht nog altijd met zich meedraagt. Hij noemt de Dorpsstraat en Kerkstraat “het winkelgebied van Ambacht”, een plek waar elke deur een verhaal had. De straat was een lint van kleine ondernemers die het dorp kleur gaven. Sigarenwinkels, drogisterijen, chocolaterieën, een smid, een café, een winkel waar werkelijk alles te koop was — van klompen tot gasflessen. De drie dagwinkels tegenover de Dorpskerk vormden een klein centrum op zich: “In mijn jeugd zaten daar een drogisterij, de Blauwe Pui, en een dameskapsalon.” Het waren winkels waar niemand woonde; ze waren puur bedoeld voor handel, een soort mini‑winkelcentrum avant la lettre.

Arie herinnert zich de mensen. Zoals: de sigarenwinkel schuin tegenover zijn huis, de drogisterij van mevrouw Klein, tegenover het pand van Baas (Dorpsstraat 31). Baas verkocht volgens Arie in de jaren zestig huishoudelijke artikelen, cadeauartikelen en luxe gebruiksgoederen. Verder had je de kleine levensmiddelenwinkel van Pietje Timmers, waar je alles in zakjes kreeg afgewogen. Of: de chocolaterie die later in het pand van Van der Schee kwam, gerund door een familie met zes of zeven dochters die allemaal op de markt stonden. Of: smid Otterloo, die met zijn hamer het ritme van de straat bepaalde. En de Blauwe Pui, een drogisterij die in de dagwinkels zat en waar je als kind altijd iets rook dat je niet kon thuisbrengen.

Het was een tijd waarin de Dorpsstraat een ‘levend organisme’ was. De bakker, de smid, de winkelier, de caféhouder, ze vormden samen een netwerk dat het dorp draaiende hield. Arie groeide op tussen deze mensen, hun gewoontes en hun verhalen. Hij kende de straat niet als een rij gebouwen, maar als een gemeenschap.

Dorpsstraat 64 en 64A: één pand en twee woningen

Familie en geloof: de wortels van het dorp
Teunis Arie Scheurwater, de opa van Arie, was één van de oprichters van de SGP in Ambacht, een feit dat hij met trots bewaart. Arie had deze herinnering ooit willen vertellen tijdens het 100‑jarig bestaan van de Dorpskerk (in 2025), maar kreeg volgens hem geen spreektijd. “Ik had willen zeggen, als hij er niet geweest was, was de SGP er ook niet…” Het tekent de manier waarop hij naar het dorp kijkt: met respect voor tradities, maar ook met een knipoog naar de menselijke kant van de geschiedenis. Hij had zijn speech al in zijn zak, maar het moment kwam niet. “Het is wel goed ook dat ik het niet gedaan heb”, zegt hij, al klinkt er een zweem van spijt in zijn stem.

Teunis Arie Scheurwater, één van de oprichters lokale SGP

Cor, Arie’s vader, werkte jarenlang als landarbeider bij de boerderij van de familie Nugteren, aan de Ambachtse Steeg (later Reeweg). Het was zwaar werk: vroeg beginnen, laat thuis, en op zondag melken om vijf uur ’s ochtends. Zijn moeder ging trouw naar de kerk, terwijl zijn vader — als hij vrij was — liever thuisbleef om bij te komen van het werk. Het geloof speelde een rol in het gezin, maar het was vooral de dagelijkse arbeid die het ritme bepaalde. Later, in 1959, werkte zijn vader bij het Postkantoor als postbode bij de PTT.

Schooltijd: van kleutertraan tot de liniaal van meester Bos
Arie begon op de christelijke lagere school tegenover de Petrakerk, maar dat duurde slechts twee dagen. Hij huilde zo hard omdat een klasgenootje hem steeds plaagde, zodat zijn moeder hem snel thuis hield. Het werd daarom een andere school: de Prinses Margrietschool, ‘de School met de Bijbel’, waar hij de rest van zijn basisschooltijd doorbracht. Het was een school, die stevig in het dorp verankerd was, met leraren die iedereen kende en die generaties Ambachters hadden onderwezen.

Zijn herinneringen zijn levendig. Bijvoorbeeld over: de winter van ’63–’64, waarin hij via een bevroren slootje naar de Waal schaatste. En vooral meester Bos, die met een liniaal door de klas liep en die — als hij zijn liniaal vergeten was — een knokkel maakte van zijn hand. Het was een andere tijd, streng maar overzichtelijk en Arie vertelt erover met een mengeling van humor en realisme. De schoolreisjes met de bus waren voor hem hoogtepunten. Hoewel: hij had geen positieve ervaringen met de bus: Arie werd hij vaak wagenziek op de bochtige Lekdijk wanneer hij met zijn ouders naar zijn grootouders in Hei- en Boeicop reisde.

Klassenfoto eind jaren 50. Arie staat naast juffrouw van de Stee

Voetbal: ASWH als tweede thuis
In 1964, bij de opening van het Schildmanpark, werd Arie lid van ASWH. Hij was dertien en voetbalde tot zijn vijfentwintigste. Het Banckertplein, toen nog een groen veld aan het einde van de Weteringsingel was het toneel van talloze wedstrijden van buurtvoetbal. Het was een plek waar jongens uit de buurt samenkwamen, waar vriendschappen ontstonden en waar de eerste sportieve ambities werden geboren.

Voetbal was voor Arie meer dan een hobby. Het was een manier van leven, een manier om deel uit te maken van het dorp. Toen hij verkering kreeg met zijn latere vrouw, reed hij elk weekend naar Overijssel om haar op te halen. Vrijdag heen, zondag terug, een rit die hij lange tijd trouw volhield. De vrouw maakte dus plaats voor de voetbal. Later gingen ook zijn kinderen voetballen, en bleef Arie betrokken bij ASWH, werd daar 3 jaar jeugdvoorzitter en lid van het hoofdbestuur. Ook was hij 10 jaar secretaris van de businessclub. Hij was geen man van grote woorden, maar van aanwezigheid.

Voetbal bij ASWH rond 1965; Arie staat twee van links

Werkzame leven: 42 jaar bij de Post in Ambacht
Op zijn zeventiende ging Arie werken bij Gebroeders Verveer als scheepstimmerman, maar al snel solliciteerde hij bij de Post. Het nieuwe postkantoor aan de Beatrixsingel werd in 1969 geopend, en Arie hielp letterlijk mee met het in elkaar zetten van de rekken. Hij werkte daar dertig jaar, tot de verhuizing naar de Sandeling in 2000. Na 42 jaar vond hij het welletjes bij de post en heeft hij tot 2011als chauffeur bij de Koningvlees gewerkt.

De post veranderde voortdurend en Arie maar moest met de veranderingen mee: vaste krachten werden te duur, en medewerkers moesten worden overgeplaatst. Arie begeleidde collega’s in die transities en volgde zijn vader op als voorman en werd later teamcoach. Het werk was intensief, maar het gaf hem structuur, verantwoordelijkheid en een plek in het hart van het dorp. Hij kende de wijken, de mensen. De postbezorging was destijds een wereld op zich, en Arie was er een vaste waarde.

Ambachtse postbodes uit de jaren 60. Cor, de vader van Arie, staat in het midden

Het dorp verandert en Arie verandert mee
Arie zag ook Ambacht veranderen. De gemeentepolitie van de jaren ’60 -vier of vijf agenten - maakte plaats voor een grotere politieorganisatie. Winkels verdwenen, cafés sloten, ambachten verdwenen uit het straatbeeld. De Dorpsstraat verloor zijn functie als winkelgebied, nieuwe wijken en De Schoof namen de rol over. Maar Arie bleef kijken, bleef betrokken, bleef vertellen. Hij is één van de weinigen die het oude Ambacht nog van jongsaf kent.

Politiek: betrokkenheid, spil van de fractie en uiteindelijk vertrek
Een aantal jaren geleden zag Arie een advertentie waarin inwoners werden uitgenodigd om te ontdekken of het raadswerk iets voor hen was. Hij meldde zich aan, volgde een introductiecursus en sprak met verschillende partijen. Uiteindelijk koos hij voor een partij die hem structuur, duidelijkheid en samenwerking bood: de PvdA.

Vanaf het moment dat hij lid werd, draaide de lokale afdeling grotendeels op zijn inzet. Hij maakte agenda’s, organiseerde vergaderingen, onderhield contacten en zorgde dat de fractie soepel functioneerde. Hij was geen man van grote woorden, maar van praktische inzet en betrouwbaarheid.

De laatste jaren veranderde de interne dynamiek. Nieuwe mensen kwamen, anderen vertrokken, en de koers verschoof. Arie merkte dat de partij niet meer de plek was waar hij zich thuis voelde. Uiteindelijk besloot hij — samen met de kameraden die jarenlang de top van de kieslijst vormden — de partij te verlaten. Niet uit boosheid, maar uit realisme: het was tijd voor een nieuwe fase, zonder politieke verplichtingen.

Arie in de toenmalige PvdA-fractie: tweede van rechts

Wonen op de grond van zijn oude school
In 1976 kochten Arie en zijn vrouw een oud huisje aan de Pruimendijk. “Dat was echt een klushuis. Op den duur stonden alleen muren nog… elf containers afval”, vertelt hij. Ze bouwden het op, woonden er decennia, en verhuisden naar de Vredenborg en Het Groeneveld en later een appartement dat precies staat op de plek van zijn oude basisschool: bij De Schoof.

Het is een symbolische cirkel: geboren in de Dorpsstraat, opgegroeid in de School met de Bijbel, en nu wonend op dezelfde grond waar hij ooit leerde lezen en schrijven. En kijkend van zijn appartement op het grondgebied waar het vroegere postkantoor stond!

Vrijwilligerswerk en dorpsbetrokkenheid
Arie bleef actief in het dorp. Hij was voorzitter van de verkeersregelaars, rijdt nu als vrijwilliger chauffeur voor ANWB‑Automaatje en hielp waar hij kon. “Ik help graag anderen”, zegt hij eenvoudig. Het typeert hem, zoals de slogan van zijn voetbalclub zegt: geen grote woorden, maar daden.

Kortom: de Ambachter die de dorpsgeschiedenis bewaart
Arie Scheurwater is een geboren en getogen Ambachter. Hij bewaart de verhalen van het oude dorp: over de bakkers, de smeden, de dagwinkels, de school, de voetbalvelden, het postkantoor. Zijn levenswandel is niet alleen een persoonlijk verhaal, maar een geschiedenisles voor iedereen die wil begrijpen hoe Ambacht werd wat het nu is.

Hij is een brug tussen het Ambacht dat was en het Ambacht dat is. En zolang hij zijn verhalen blijft vertellen, blijft het dorp bij luisteraars én lezers leven zoals het vroeger was.

Een wegafsluiting die past bij Arie als verkeersregelaar: iemand die zijn Ambachtse hoofdstukken (voetbal, werk en politiek) ook rustig afsloot.

​
​