Wie haalt straks de meeste PVV stemmers binnen?
Politiek in Hendrik-Ido-Ambacht lijkt soms een stille achtergrondmuziek bij de grote landelijke debatten. Toch schuilt er achter die schijnbare rust een dynamiek, die de komende gemeenteraadsverkiezingen spannend maakt. De PVV heeft zich de afgelopen jaren stevig genesteld in het stemgedrag van veel Ambachters, maar de vraag blijft: hoe vertaalt dat zich lokaal, waar de partij nog geen afdeling heeft? Terwijl buurgemeenten Zwijndrecht en Papendrecht driftig zoeken naar kandidaten voor een lokale PVV-lijst, kijken inwoners van Ambacht nieuwsgierig vooruit. Gaat de PVV hier ook een lokale afdeling starten, of vullen partijen als Realistisch Ambacht en de VVD het gat op de rechterflank?
De PVV is, ondanks een stevig verlies ten opzichte van de verkiezingen in 2023, nog steeds de grootste partij in Hendrik-Ido-Ambacht. Dat wijst op een aanzienlijk kiezerspotentieel. Toch is het lastig om deze landelijke steun direct te vertalen naar zetels in de gemeenteraad. De kiesdeler verschilt immers per verkiezing: in 2022 was één zetel te behalen met ongeveer 600 stemmen, terwijl in oktober 2025 al zo’n 870 stemmen nodig waren. De opkomst wordt daarmee een doorslaggevende factor. Een fractie van drie, misschien zelfs vier zetels voor een lokale PVV lijkt niet ondenkbaar, maar staat of valt met de vraag of PVV-kiezers bereid zijn opnieuw hun stem uit te brengen.
Wanneer de PVV lokaal niet meedoet, ontstaat er een vacuüm op het rechtse spectrum. Partijen zoals Realistisch Ambacht, de Ambachtse VVD en misschien Gemeente Belangen kunnen hiervan profiteren en het electorale gat gedeeltelijk opvullen. Toch is het gedrag van PVV-stemmers grillig: zij zijn eerder geneigd om bij gemeenteraadsverkiezingen thuis te blijven dan bijvoorbeeld de trouwe achterban van de SGP. Diezelfde SGP laat overigens een gestage daling zien in absolute aantallen en percentages. Een lokale PVV-afdeling zou kiezers van de SGP kunnen aantrekken, omdat beide partijen op thema’s als asiel, Israël en de positie van de islam vaak op dezelfde lijn zitten. Er zijn ook verschillen, bijvoorbeeld bij het (pseudo)aristocratisch denken. Aristocratie (ἄριστος ["beste"] en κρατεῖν ["heersen"]) is een staatsvorm, waarbij de heerschappij in handen is van de aanzienlijksten in de samenleving, de zogenaamde "aristocraten." De SGP staat in de lijn van Johannes Calvijn (1509-1564). Calvijn schreef in zijn beroemde werk "De Institutie" dat hij voorstander van een aristocratische staatsvorm is. Of eventueel een mengvorm van aristocratie en democratie. Hij verwijst hierbij naar de regeringsvorm in Israël in het Oude Testament. “De Heere heeft dit bevestigd door een aristocratie in te stellen die verwantschap vertoont met een democratie” (Boek 4 Hoofdstuk 20, blz. 669). De PVV is juist niet aristocratisch. De partij verzet zich tegen elitevorming en presenteert zichzelf als een volksbeweging die opkomt voor ‘de gewone Nederlander.’
Realistisch Ambacht profileert zich nadrukkelijk op thema’s die dicht bij de leefwereld van inwoners liggen: veiligheid in de wijken, harde aanpak vandalisme, praktische oplossingen voor gemeentelijke problemen, transparantie en een bestuur dat “dicht bij de burger” staat. Deze toon sluit aan bij de landelijke retoriek van de PVV en kan voor proteststemmers een herkenbaar alternatief vormen. Als de PVV in Ambacht niet meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026, moeten haar kiezers een andere keuze maken. Realistisch Ambacht kan zich dan presenteren als het ‘natuurlijke opvangkanaal’ voor deze stemmen, terwijl de VVD en SGP/CU hun gevestigde posities verdedigen. Verschillende scenario’s zijn daarom denkbaar.
Scenario 3 – Beperkte overstap: PVV-stemmers blijven thuis of kiezen voor gevestigde partijen. Realistisch Ambacht blijft rond de huidige 2 zetels.
Het verhaal van maart 2026 zal afhangen van de vraag hoe sterk Realistisch Ambacht erin slaagt de proteststemmen van PVV’ers te kanaliseren naar een lokaal programma. Deze partij staat voor de uitdaging om landelijke onvrede te vertalen naar concrete oplossingen voor Hendrik-Ido-Ambacht. Of dat lukt, zal pas blijken wanneer de kiezers opnieuw hun stem uitbrengen.
