Vraagt U maar...
Het begin van het jaar is altijd weer goed om terug te zien naar het vorige jaar. In de Tweede Kamer doet men dat met allerlei overzichten: wie heeft de meeste schriftelijke vragen gesteld, hoeveel mondelinge vragen waren er, enz. Interessante gegevens die ook wel eens bij de gemeenteraad van Ambacht toegepast kunnen worden, om te zien hoe actief de raadsleden in hun raadswerk waren. Ik ga niet u vermoeien met cijfers, maar geef u gewoon een globaal beeld.
Vragen staat vrij
Ja, en als je dat eens op een afstand bekijkt, dan valt het op dat maar weinig schriftelijke vragen werden gesteld. In het verleden deed dat Gemeentebelangen dat nog eens, of Lijst Van der Stelt. De laatste lijst bestaat niet meer en GB is aardig gedecimeerd.
In 2007 zag ik af ten toe wel wat schriftelijke vragen van o.a. het CDA voorbijschuiven. De vraag is natuurlijk wat voor een raadslid of een fractie de baten van het stellen van dergelijke vragen zijn.
Kamerfracties zien dit middel als een voertuig om wat meer publiciteit te krijgen. Dat is vooral het geval als het een “stille tijd” in de politieke arena (bijv. vakantie of reces) betreft. Maar als plaatselijke fractie moet je wel heel goede relaties hebben met een journalist om de vragen in de krant te krijgen.
Natuurlijk: als fractie kan je de vragen ook op je website zitten, mocht je deze hebben. Ja, want hoe goed de fracties inhoudelijk zijn: de boodschap moet ook goed worden overgebracht. (Splinter)fracties hanteren hierbij de website, waarbij deze van tijd tot tijd geactualiseerd dient te worden. En daar schort het ook nog wel eens aan!!
Gereedschapskist
Wat voor middelen hebben raadsleden nog meer in de gereedschapskist? Inderdaad: vragen stellen tijdens vergaderingen. Maar bij het agendapunt mondelinge vragen tijdens de gemeenteraadsvergaderingen lijkt de animo steeds minder te worden.
Daarbij komt nog dat bij de commissievergaderingen het agendapunt Rondvraag al een aantal jaren niet meer op de agenda voorkomt. Raadsleden kunnen dus niet op de actualiteit meer inspelen.
Een ander gereedschap is het indienen van moties of amendementen om het beleid te wijzigen. Maar dat viel in 2007 ook mee of tegen (net hoe het bekijkt). Hét moment waarop dit soort middelen normaliter worden gebruikt was de begrotingsbehandeling. Helaas was het toen in 2007 heel stil: er werden moties geen ingediend.
Er werden wel wat schijnbewegingen gemaakt: uitgebreid werd gesproken over een raadsbreed aangenomen motie van de begrotingsraad van 2006. Vanuit het CDA kwam de suggestie dat overwogen was om een motie van waardering in te dienen voor het korte betoog voor één van de breedsprakerige wethouders, “maar dat voornemen hebben wij helaas niet ten uitvoer kunnen brengen”, aldus de CDA-fractievoorzitter.
De burgemeester feliciteerde zelfs de raadsleden dat deze programmabegroting zonder enig amendement en zonder enige motie is aanvaard. “Dit is in een tijd waarin gemeenten het soms erg moeilijk hebben iets wat je kan doen zeggen: tel je zegeningen.”
Daar kan je vanzelfsprekend verschillend overdenken. Niet alleen de gekozenen maar ook de kiezers hielden zich in 2007 opvallend stil. Ik verwijs hierbij naar het aantal keren dat Ambachters gebruik maakte van het agendapunt Spreekrecht Burgers in commissievergaderingen en in de gemeenteraad. Het aantal was klein, waardoor de inwoners veel mogelijkheden laten liggen.
De commissievergadering Welzijn voor de begrotingsbehandeling (oktober 2007) was een uitzondering. Dan spraken wel de vertegenwoordigers van belangenorganisaties in, omdat hun organisatie gekort dreigt te worden.
Een andere mogelijkheid die de inwoners laten liggen is het Burgerinitiatief. Burgers kunnen met behulp van een aantal handtekeningen een onderwerp laten behandelen in de Raad. Inmiddels is dit middel al meer dan één jaar oud, en bij mij weten is er nog geen gebruik van gemaakt.
Uitgeregeerd?
Tja, tegen deze achtergrond kan ik de opmerking van een befaamde journalist wel begrijpen dat de coalitie is uitgeregeerd: de oppositie stelt zich heel loyaal op, de raad draagt steeds meer bevoegdheden over aan de regio en de burgers tonen zich in woord en daad uitermate tevreden (zie de resultaten van het tevredenheidonderzoek en het massaal afwezig zijn bij de agendapunten “spreekrecht” in commissie- en gemeenteraadsvergaderingen).
Is de coalitie dan inderdaad uitgeregeerd? Dat valt mee: over tal van plannen (met name op Welzijnsterrein) wordt door ambtenaren driftig nagedacht, maar het schiet niet op. Het mag wel een tandje sneller, temeer omdat de huidige coalitie bijna al weer op de helft van zijn regeerperiode zit.
De tweede helft bestaat vanzelfsprekend uit de “vette” jaren en dan denk ik –en u met mij- aan de Toekomstvisie en de Structuurvisie. Ik heb het al meer gezegd: er zijn vele Ambachtse ambassadeurs ingehuurd om uit te vogelen hoe Ambacht in de nabije toekomst er uit zal gaan zien. En dan mag de fantasie boven de financiën uitstijgen. Een hoogtepunt voor idealisten, een dieptepunt voor financieel specialisten…
Zo lijkt het zwaartepunt van de besluitvorming in ’t Ambacht meer te verschuiven naar dit soort bijeenkomsten, waar soms (nog) meer theater aanwezig is dan bij echte gemeenteraadsvergaderingen.
Bijklussen
De gemeenteraad moet bij de besluitvormingsmomenten steeds meer concurreren met andere fora, zowel in de gemeente (bijeenkomsten zoals de over toekomstvisie, sport- en mileuforum), en met andere fora in de regio (Drechtraad). Daarom kan ik begrijpen dat collegeleden hun bijbaantjes steeds meer belangrijker lijken te vinden dan hun gewone baan: het besturen van hun gemeente.
Ik noem maar een paar dwarsstraten:
- Het bijwonen van portefeuillehoudersoverleggen in Drechtstedenverband
- Het bijwonen van vergaderingen Drechtstedenbestuur en van conferenties in het kader van de Drechtraad of Drechtstedenbestuur
- Het voorzitten van platfora waar veel burgers aanwezig zijn
- lobbyen bij de ministeries of bij de Europese Unie voor subsidies voor de Deltapoort (een term die veel raadsleden in de regio niet goed lijken te kennen) of voor het vervolg van Manden Maken (weer zo'n term die de kiezers in de regio weinig zegt)
- het schrijven van weblogs (deze hobby is nieuw, en levert veel nieuwswaarde op)
Al die bijbaantjes zouden volgens kenners een nieuw, kruidig en krachtig bestuurlijk recept opleveren.
Wat een luxe is dat in vergelijking met de keuzemogelijkheden van gewone raadsleden. Zij kunnen immers van hun bijbaan geen hoofdbaan maken. Dat kost hoofdbrekens.
Kortom: dit soort klussen houdt de (Ambachtse) bestuurders en hun collega's in Drechtsteden wel van de straat en ook uit hun gemeentehuis, stadskantoor of gemeentekantoor of hoe je hun honk ook noemt.