HENDRIK-IDO-AMBACHT - Veel sympathie voor het door wethouder Lafleur opgestelde voorstel tot invoering afvalpassen van ANBI-instellingen. Vooral het christelijke blok van de coalitie en de PvdA waren een sterk voorstander. Gemeente Belangen en de VVD zagen nog risico’s bij zo’n pas. Dit was dinsdagavond 12 december het resultaat van de discussie tijdens de raadsfracties over de invoering van dergelijke passen.

CDA: afvalpas voor ANBI-instellingen
De CDA-fractie, gesteund door de PvdA, had enige tijd geleden een motie opgesteld waarin ze het college verzocht om vóór 1 januari 2024 om de afvalstoffenverordening te wijzigen. Door deze wijziging kunnen maatschappelijke organisaties zonder winstoogmerk met ANBI-status dan een eigen afvalpas kunnen aanvragen. Dan gaat het om kerken, Voedselbank, het Historisch Genootschap, etc.
Tot 1 januari 2024 kan het restafval zonder extra kosten worden aangeboden. Bij veel maatschappelijke instellingen was het gebruikelijk dat vrijwilligers het afval meenamen en aanboden door gebruik te maken van de eigen afvalpas. Wanneer deze werkwijze vanaf 2024 wordt voortgezet krijgen de vrijwilligers de kosten voor het aanbieden van het restafval afkomstig van de instelling in rekening gebracht. Om dit te voorkomen is de wens om een afvalpas te verstrekken aan een beperkte groep van maatschappelijke instellingen.

Integrale kosten doorbelasten
De raad wil dat de geselecteerde maatschappelijke instellingen financieel zo min mogelijk nadeel heeft bij de nieuwe systematiek voor afrekening van de afvalkosten. “Omdat wij volgens de Wet Markt en Overheid de integrale kostprijs moeten doorbelasten kunnen we de tarieven niet verlagen. We stellen daarom voor om een jaarlijkse subsidie te verstrekken ter hoogte van het vaste basistarief. Ook maatschappelijke instellingen die een inzamelcontract voor het bedrijfsafval met een commerciële inzamelaar hebben en voldoen aan de door de raad vastgestelde criteria komen in aanmerking voor deze subsidie,” staat in het collegevoorstel.

Subsidie: juridisch risico
Een juridisch deskundige, die tijdens de vergadering insprak, zag wel juridische risico’s bij het geven van een structurele subsidie, omdat de integrale kostprijs dan niet door de afnemers wordt betaald. Ze had ook vraagtekens bij het instrument 'subsidie' in deze constructie want in de Algemene Bestuurswet staat: “een subsidie is een aanspraak op financiële middelen, verstrekt door het bevoegd orgaan, met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager. Wat zijn dan de activiteiten die worden gesubsidieerd? Het produceren van afval?,” vroeg deze deskundige zich af. “En welke activiteit ga je als gemeente hier bijvoorbeeld subsidiëren bij een kerk?”

Risico verschillend beoordeeld
De christelijke partijen CDA en SGP toonden zich enthousiast voorstanders van het collegevoorstel en vonden ze door het deskundige genoemde risico minimaal. D66 en EVA omarmden het voorstel en achtten het risico niet groot. Gemeente Belangen (GB) en VVD hadden sympathie voor het voorstel, maar maakten zich zorgen over het risico. GB en VVD baseerden hun bezwaren met name op het verlenen van een subsidie bij de inzamelkosten.

Wethouder: geen mening over voorstel
Volgens wethouder Lafleur is het een “ingewikkeld voorstel. Het schuurt aan tegen de wet en de regelgeving. Maar je moet een keuze maken.” Hij heeft het voorstel op verzoek van de raad laten opstellen, maar durft zich niet achter het voorstel te stellen: “Ik heb geen mening hierover.”

Afval kringloopwinkels
Lafleur is verder in gesprek met de kringloopwinkels over het afval dat zij krijgen. “Ik ben hier voor een praktische oplossing met maatwerk. HVC is in gesprek met deze winkels over het aanleveren van een redelijke hoeveelheid bij de milieustraat.

In januari 2024 neemt de raad een definitief besluit over het voorstel van het college.