HENDRIK-IDO-AMBACHT - In het kader van de tussenbalans sprak Ambacht.net vorige week met coalitiepartij Gemeente Belangen. Deze keer kijken Oene Doevendans (fractievoorzitter) en Frank van den Elsen (raadslid) van oppositiepartij Realistisch Ambacht terug op de afgelopen twee jaar. Ook kijken ze naar de komende twee jaar.

Terugblik formatie
Willen jullie eens reconstrueren hoe de formatiegesprekken verliepen, met welke verwachtingen jullie het gesprek in gingen en wat er speelde aan politieke eisen, wensen en toezeggingen?
Oene: “Daar kan ik kort over zijn, die gesprekken hebben wij helemaal niet gehad. Bij de verkiezingen van maart 2022 was Realistisch Ambacht de grootste winnaar. We hadden vanuit die positie graag constructief meegepraat over een nieuwe coalitie en dat zou ook logisch zijn geweest. Helaas heeft SGP-ChristenUnie, als leider van de formatie, ons niet uitgenodigd voor een gesprek en verder in dat proces trouwens ook geen woord met ons gewisseld.”

Stevig standpunt winkelopening op zondag
Wat was daarvoor de reden, denken jullie – en wat was de reden dat jullie niet aan een college gingen deelnemen?
“Misschien namen ze ons als nieuwkomer onvoldoende serieus”, speculeert Oene. “Daarnaast wil SGP-ChristenUnie graag alles zo veel mogelijk bij het oude laten. Ze weten dat het CDA doorgaans makkelijk met hen meebeweegt. En bij de vorige coalitievorming bleek het onderhandelen met Gemeente Belangen vrij eenvoudig voor SGP-ChristenUnie, waarschijnlijk gemakkelijker dan het met ons zou worden wegens ons duidelijke standpunt over winkelopening op zondag. Het standpunt van Gemeente Belangen op dat punt was bij de twee afgelopen verkiezingen nogal flexibel, om het vriendelijk te zeggen. En nog steeds maakt die partij daarin geen echte keuze, lazen we in de vorige aflevering van deze rubriek. Wij doen dat wel: ondernemers moeten keuzevrijheid krijgen.”

Positief: meer evenementen op zondag, lagere hondenbelasting
Als jullie de eerste helft van deze raadsperiode overzien, welke positieve en negatieve punten zijn er dan in het beleid van deze coalitie? Aan welke negatieve punten moet de coalitie nog hard werken?
“Laten we positief beginnen”, zegt Oene lachend. “Weet je wat we écht leuk beleid vinden van dit college? De tiny forests, kleine stukjes ongerepte natuur in het dorp. Ook de kleine verruiming die er wel was op het gebied van evenementen op zondag juichen we toe: Jumping World, Foodtruckfestival Toost, het binnenbad open. Dat is een mooie opmaat naar geopende winkels op zondag in de volgende raadsperiode. Het verlagen van de hondenbelasting beoordelen we ook positief, al had die eigenlijk al helemaal verdwenen moeten zijn.”

Delegatie RA is aanwezig op Foodtruckfestival 

‘Het systeem is voor inwoners niet andersom’
Frank vervolgt: “Helaas werpt het afvalbeleid een grote schaduw over deze periode. Het recycletarief en de gele pmd-zakken hebben gezorgd voor minder restafval, dat is positief. Maar we zien ook verloedering van de openbare ruimte, grote ergernis bij inwoners en hogere kosten die de mensen pas in 2025 zullen voelen. Talloze huishoudens hebben een dwingende brief gekregen met een waarschuwing voor forse naheffingen. Toch houdt het college halsstarrig vast aan de gekozen weg. Het systeem moet en zal in stand blijven en de burger moet ‘opgevoed’ worden, zo wordt er gedacht. Wij willen dat een systeem service biedt, dat het er voor de mensen is, niet andersom.”

Oplossing: nascheiding
De fractieleden van Realistisch Ambacht denken dat nascheiding van afval de toekomst heeft. “Je ziet op veel plekken in het land dat bronscheiding wordt losgelaten, om dezelfde redenen die wij in Ambacht ervaren en omdat nascheiding steeds beter wordt”, zegt Frank. “In Dordrecht speelt nu ook die discussie, naar aanleiding van toenemend zwerfafval. En Barendrecht en Ridderkerk hebben het recycletarief na korte tijd weer gauw afgeschaft. Dat willen wij ook hier.”

Zeer verbaasd zijn hij en Oene over het interview met Gemeente Belangen vorige week op onze website. “Op 8 juli diende Gemeente Belangen een motie in dat er betere oplossingen voor pmd-inzameling moeten worden onderzocht. De hele raad omarmde dit, wat een stevig signaal was. Vijf weken later rept de indienende partij er niet meer over, er wordt alleen wat gefilosofeerd over afval eerst afspoelen en over steviger gele zakken. Wat betekende dan die motie?”

Verloedering openbare ruimte 

Plus voor ruimtelijk en financieel beleid
Op welke beleidsterreinen is naar jullie mening de meeste vooruitgang geboekt? En waarom?
“Sloop en nieuwbouw in de Oranjebuurt, eindelijk een plan voor de Laan van Welhorst, diverse mooie nieuwe gebouwen voor basisscholen”, somt Frank op. “Vooral qua ruimtelijke zaken timmert dit college zichtbaar prima aan de weg. Dat is mede mogelijk door jarenlang solide financieel beleid. Onze gemeente hield bijna altijd geld over. Dit college heeft die lijn goed vastgehouden. Daardoor zijn nu geen grote ingrepen in de begroting nodig, zoals in andere gemeenten in de regio. Daarvoor prijzen wij dit college en in het bijzonder ook de rol van wethouder Flach in voorbije periodes.”

Minder beleid in beton, mist rond afvalbeleid
In hoeverre is het beleid van deze coalitie ‘in beton gegoten’?
Oene, die al een kleine 20 jaar meedraait in de Ambachtse politiek, antwoordt: “Gelukkig minder dan voorheen. Dit is het eerste college sinds tijden dat in elk geval in discussie wil gaan met de oppositie en bereid is om goede ideeën van een ander te omarmen. Dit zou best eens de invloed van de VVD in de coalitie kunnen zijn, waarvan de raadsfractie het soms openlijk oneens is met het college. Dat is verfrissend!" concludeert de fractievoorzitter. 
Maar: "Realistisch Ambacht stelt regelmatig kritische vragen en we merken in de beantwoording dat onze inbreng serieus wordt genomen, behalve als het over afvalbeleid gaat. Dan blijft het schimmig. In oktober gaat het college met de raad het recycletarief evalueren. We hopen dat er dan meer openheid komt, ook over de geldstromen achter het afval. Als de kwaliteit van ons pmd-afval zo hoog is als wethouder Lafleur beweert en als we zo enorm veel minder restafval aanbieden om te verbranden, zou je verwachten dat dit heel snel merkbaar kan worden in het tarief voor de burger. Als wij daarnaar vragen, blijft het stil en verwijst het college naar HVC.”

‘Wat minder subsidies mag wel’
In hoeverre is deze coalitie een rechts-conservatieve coalitie met een ‘sociaal hart’? Waar blijkt dat sociale hart dan uit?
Oene: “Rechts-conservatief met een sociaal hart, dat klinkt eigenlijk vooral alsof het over ons gaat! Op het college is deze omschrijving enigszins van toepassing. Tegemoetkomingen voor sociaaleconomisch zwakkeren in ons dorp zijn vrij ruimhartig. In de periode van extreem hoge energieprijzen kwamen er openbare huiskamers, mede op ons aandringen. In het strooien met subsidies vinden wij dit college té sociaal, de kosten hiervan rijzen tot onze ergernis de pan uit. Qua betaalbare woningen voor iedereen zou een actievere rol van het college goed zijn.”

Afvalbeleid schaadt vertrouwen bevolking, te weinig participatie 
In hoeverre is de afgelopen twee jaren het vertrouwen tussen het college en de Ambachtse bevolking door hun beleid wel of niet gegroeid? Welke aanwijzingen hebben jullie hiervoor?
“Het afvalbeleid heeft schade aangericht aan het vertrouwen”, meent Frank. “Dat horen we niet alleen vanuit onze achterban, we zien het ook op openbare platforms zoals Nextdoor en hier op Ambacht.net. De petitie van een inwoonster tegen gele zakken kreeg gigantische bijval. Het college en de coalitiefracties doen die geluiden af als onderbuikgevoelens. Maar voor veel inwoners zijn dit de enige manieren en kanalen om zich te uiten over hun oprechte zorgen en frustraties, naast het één keer per vier jaar kunnen stemmen. Het college zegt te streven naar veel actieve participatie door inwoners. Maar over een ander belangrijk onderwerp als gasloos wonen, werd onlangs midden in de zomervakantie een brief gestuurd aan huishoudens dat ze zich binnen twee weken moesten aanmelden om mee te praten. Wil je dan als college écht dat mensen meepraten?”

Participatie bij Realistisch Ambacht: ledenvergadering

Wethouderswisseling: aanzien politiek geschaad
In hoeverre heeft de tussentijdse wethouderwisseling naar jullie inzicht het beleid van de coalitie verbeterd of juist verslechterd?
Oene: “Het beleid van de coalitie is er niet door veranderd. De nieuwe wethouder zet het bestaande beleid voort en staat net als zijn voorganger voor solide financieel beleid. Wel heeft het gedoe rondom de misgelopen benoeming van een outsider het aanzien van de politiek en ook personen geschaad. Het had niet zó erg mis hoeven lopen, dat een voorgedragen wethouder nota bene op de avond van zijn benoeming nog wordt weggestemd. Met beter luisteren naar vele waarschuwingen vooraf en door meer openheid te betrachten had SGP-ChristenUnie deze crisis kunnen vermijden.”

Succes RA: nieuwe stijl zwemlessen
Welke politieke successen heeft Realistisch Ambacht de afgelopen twee jaar bereikt? 
“We hebben, zeker voor een oppositiepartij, vaak een stempel kunnen drukken”, stelt Frank vast. “Soms echt op de inhoud, zoals bij de totstandkoming van de nieuwe stijl zwemlessen. Dat komt geheel uit onze koker, in het bijzonder van ons burgerraadslid Ferdi. Het uitstel van een jaar bij de invoering van het recycletarief schrijven we ook op ons conto, dat heeft inwoners aanzienlijk geld bespaard. En dan zijn er tal van kleinere successen, variërend van het op ons verzoek uitkeren van extra energietoeslag tot het verwijderen van dennennaalden op een hondenwandelpad nadat wij op het gevaar daarvan wezen. We kijken kritisch mee met alle grote en kleine zaken en uitgaven.”

Toekomst: Rem op uitrollen warmtenet
Welke grote politieke hobbels moet de coalitie de komende twee jaar nog nemen? Voor welke onderwerpen maakt Realistisch Ambacht zich de komende twee jaar hard?
Oene: “Een hobbel die de coalitie in onze ogen moet gaan nemen, is een heel principiële: afstappen van de onrealistische verwachtingen rondom een snelle energietransitie. B&W willen het warmtenet koste wat het kost verder uitrollen, terwijl het nota bene nu gasgestookt is én terwijl in het hele land partijen zich terugtrekken en projecten gepauzeerd worden."

"Uit een enquête van onze partij bleek dat de Ambachtse gebruikers van het warmtenet héél kritisch zijn over de kosten. Het college had daar nog nooit naar gevraagd en heeft er ook niet op gereageerd. Kijk naar de wereld, laat je niet opjagen door gedram en door wat er zogenaamd allemaal ‘moet’: dat blijven wij het college voorhouden. Zet de rem op het warmtenet. Eerst moet helder zijn wat het betekent voor inwoners. Een andere hobbel ligt voor de hand, dat is het afschaffen van het recycletarief en daarmee een einde aan de gele zakken, hoe zeer wij afvalscheiding op zichzelf ook toejuichen. Daarnaast maken wij ons hard voor een schone omgeving, beter groenonderhoud en veiligheid.”

Enquêtering over warmtenet 

Duidelijkheid rijksbijdrage en asielbeleid
De slotvraag, in hoeverre denken jullie dat het beleid van het kabinet-Schoof het collegeprogramma nog zal beïnvloeden?
Frank en Oene: “Het is nog maar dik anderhalf jaar tot aan de volgende gemeentelijke verkiezingen. Het belangrijkste wat het kabinet-Schoof in die tijd kan doen voor gemeenten, is duidelijkheid geven over de rijksbijdrage na volgend jaar. Die zekerheid is nodig om keuzes te kunnen maken over wat we wel en niet doen. Daarnaast heeft dit kabinet gelukkig meteen de druk afgehaald van het asieldossier: het zoeken naar opvanglocaties onder dreiging van de spreidingswet is van de baan. Wij vinden dat Ambacht op dit moment genoeg vluchtelingen opneemt. Voor ons als lokale partij biedt dit kabinet een kans, mits het erin slaagt te bewijzen dat redelijk, realistisch, rechts beleid echt wat oplevert. De twee laatste verkiezingen – voor Tweede Kamer en Europees Parlement – lieten zien dat Ambacht heel veel inwoners heeft die zo denken als wij. Dat geeft ons veel goede moed.”

Oene Doevendans: "Wij vinden dat Ambacht op dit moment genoeg vluchtelingen opneemt."