HENDRIK-IDO-AMBACHT - De jarenlange politieke en maatschappelijke discussie over de introductie van de koopzondag bereikt vanavond haar definitieve ontknoping. De gemeenteraad stemt namelijk vanavond over het voorstel om winkels voortaan elke zondag van 10:00 tot 18:00 uur te openen. Hoewel de christelijke oppositie op de valreep een brievenactie heeft opgezet, maakt de coalitie onder leiding van Realistisch Ambacht duidelijk dat de democratische meerderheid staat en het besluit per 6 oktober zal worden doorgevoerd.

Frank van den Elsen: "Belangrijk uitkomst democratisch proces te respecteren"
Frank van den Elsen, fractievoorzitter van de grootste coalitiepartij Realistisch Ambacht, toont zich in de aanloop naar de raadsvergadering niet onder de indruk van de deze acties. Hij benadrukt dat alle argumenten in de afgelopen jaren uitgebreid zijn gewisseld en gewogen, en dat het nu tijd is om tot besluitvorming over te gaan.

"Inspreken in of bijwonen van de raad is ieders democratisch recht en wij verwelkomen gasten met open armen. Het zal alleen niets aan de uitkomst veranderen," stelt Van den Elsen beslist. "Er is een duidelijke meerderheid vóór dit raadsvoorstel. Wij hebben bij veel gelegenheden gedurende de afgelopen jaren kennis genomen van de argumenten van de tegenstanders en die kunnen we dromen. We zijn het er alleen niet mee eens. De discussie voeren we wat ons betreft nu niet meer. We vertrouwen erop dat alle aanwezigen de uitkomst van het democratisch proces willen respecteren." Vanavond hebben namelijk ook zeven personen zich aangemeld om van het spreekrecht gebruik te maken.

Achtergrond en omvang van het protest
Het protest tegen de Winkeltijdenverordening is de afgelopen weken gecoördineerd opgebouwd. De gecombineerde fractie van SGP-ChristenUnie – bij de verkiezingen in maart 2026 goed voor 3864 stemmen – probeerde midden september eerst via een motie uitstel af te dwingen. Deze motie, die vroeg om een breed en onafhankelijk onderzoek onder inwoners en ondernemers, werd door de raadsmeerderheid verworpen.

Na deze afwijzing heeft de fractie, die met 7 zetels de grootste oppositiepartij vormt, samen met enkele lokale kerkenraden haar achterban opgeroepen om van zich te laten horen. Achter deze late mobilisatie schuilt een duidelijke politieke motivatie vanuit de oppositie. Binnen de fractie leeft sterk de gedachte: ”Als de stem van de achterban SGP-ChristenUnie niet wordt gehoord, dan staan wij als politieke partij zwak.” Deze oproep heeft geleid tot de binnenkomst van ongeveer 100 brieven bij de gemeenteraad (stand 16.00 uur). waarvan een aanzienlijk deel bestaat uit modelbrieven. Hoewel dit duidt op een betrokken en georganiseerde groep binnen de kerkelijke gemeenschap, vertegenwoordigt het protest een gepassioneerd deel van het totale Ambachtse electoraat.

Principiële en praktische bezwaren
De bezwaren die in de brieven naar voren worden gebracht, weerspiegelen de standpunten die de christelijke partijen al langer in de raad verdedigen. De argumenten zijn grofweg in vier categorieën te verdelen:

1. Juridische en procedurele gebreken: Inwoners eisen uitstel van de besluitvorming vanwege fouten in de voorbereiding. Zij stellen dat er vooraf geen burgerparticipatie is geweest, wat in strijd is met de gemeentelijke Inspraakverordening. Daarnaast leunt het plan volgens de bezwaren op een verouderd feitenonderzoek uit 2019 en is er direct gekozen voor de meest extreme variant (elke zondag open) zonder minder ingrijpende alternatieven te onderzoeken.

2. De 'Schijnvrijheid': Winkeliers zouden volgens de briefschrijvers in de praktijk geen vrije keuze hebben. Zodra grote supermarkten op zondag opengaan, dwingt de concurrentie de kleinere ondernemers om mee te gaan, waardoor ook hun personeel de zondagsrust verliest.

3. Leefbaarheid en economie: Omwonenden vrezen extra overlast door verkeer en bevoorrading rondom winkelcentra. Daarnaast wordt gewezen op een prijsopdrijvend effect: hogere personeelskosten door zondagstoeslagen zouden weleens doorberekend kunnen worden aan alle consumenten.

4. Religieus dorpskarakter: Voor veel christelijke inwoners is de zondag een door God ingestelde rustdag. Men vreest dat het structureel openstellen van winkels het gezamenlijke ritme van het dorp definitief verandert in een gewone consumptiedag.

De onvrede zou volgens sommige brievenschrijvers zo zijn groot dat een deel van de achterban overweegt om de Ambachtse winkels op zondag te mijden en uit te wijken naar Alblasserdam voor de boodschappen.

Inwerkingtreding per direct
De politieke meerderheid toont zich echter onwrikbaar en kiest voor de lijn van de Detailhandelsvisie. Als de raad vanavond het voorstel conform de verwachting aanneemt, zal de nieuwe koopzondagregeling direct morgen, op dinsdag 6 oktober 2026, in werking treden. De raadsvergadering van vanavond vormt daarmee het sluitstuk van een langdurig politiek traject.