HENDRIK-IDO-AMBACHT - De besluitvorming over het raadsvoorstel voor de Winkeltijdenverordening 2026 is op maandagavond 5 oktober 2026 uitgesteld. Er is uiteindelijk niet gestemd over het voorstel of over de drie ingediende amendementen van de SGP-ChristenUnie. Sommige fracties verbaasden zich over het feit dat deze fractie ondanks principiële verwerping toch het voorstel wilden amenderen. “Gewijzigd of niet, het moet voor de SGP-ChristenUnie toch on aanvaardbaar zijn.”

Staken van stemmen bij amendementen
Nadat de politieke fracties in de tweede termijn hun standpunten over deze wijzigingsvoorstellen hadden uitgewisseld, deed de raadsvoorzitter een belangrijke constatering. Door de afwezigheid van één raadslid met kennisgeving was de raad met 22 van de 23 zetels niet-voltallig. Op basis van de ingenomen posities schatte de voorzitter in dat de stemmen over de amendementen exact gelijk zouden eindigen op 11 tegen 11. Om een formele patstelling in de besluitvorming te voorkomen, is de vergadering op voorstel van de voorzitter en met instemming van de gehele raad geschorst. Er wordt nu op korte termijn, naar alle waarschijnlijkheid aanstaande vrijdag, een nieuwe raadsvergadering uitgeschreven om de besluitvorming alsnog af te ronden.

Volle tribune
De publieke tribune van de raadszaal was deze avond zeer goed gevuld met betrokken inwoners, ondernemers. Zij volgden een debat waarin de verschillende visies op de zondagsrust, keuzevrijheid en de economische positie van het dorp uitgebreid aan bod kwamen. Waar de coalitiefracties (Realistisch Ambacht, Gemeentebelangen en VVD) de verruiming van de winkeltijden zien als een passende stap voor ondernemers en consumenten, gaven de christelijke oppositiepartijen (SGP-ChristenUnie en CDA)—op onderdelen gesteund door PRO en Leefbaar Ambacht—aan grote waarde te hechten aan het behoud van de gezamenlijke rustdag.

Insprekers: religieuze en maatschappelijke overwegingen
Vanwege het grote aantal van zeven insprekers bracht de voorzitter de individuele spreektijd conform het reglement terug naar drie minuten per persoon.

De heer Bal (Petrakerk): Sprak namens een achterban van 1.800 kerkleden en wees op de betekenis van het ambtsgebed. Hij verwees naar het vierde gebod ("Gedenk de sabbatdag, dat gij die heiligt") en de reformatorische traditie waarin de zondag volledig in het teken staat van rust en eredienst.

De heer Schilperoord: Deelde een persoonlijke hartenkreet, waarbij hij benadrukte dat zijn tekst niet door AI was gegenereerd. Hij vroeg de raad om de wet van God als normerend te beschouwen en wees op de persoonlijke verantwoording van bestuurders.

De heer Keizer (Makelaar): Gaf aan dat de zondagsrust een belangrijk kenmerk en verkoopargument (selling point) is voor het dorp, dat bewust gezinnen aantrekt die de stilte zoeken.

De heer Molendijk: Vroeg aandacht voor kleine zelfstandige ondernemers (éénpitters). Hij stelde dat concurrentie hen zal dwingen te openen, wat ten koste gaat van de gezamenlijke vrije dag en de sociale cohesie.

De heer Hazeldonk: Trok een vergelijking met ontdekkingsreiziger Ernest Shackleton, die in 1909 vlak voor de Zuidpoolexpeditie besloot om te keren voor het welzijn van zijn mannen, en adviseerde de raad 'ten halve te keren'.

De heer De Visser: Sprak namens omwonenden van winkelcentrum De Schoof (zoals bewoners van de Beatrixhof) die vrezen voor logistieke drukte en geluidsoverlast op zondagochtend.

De heer Maarten Verboom (Bedrijfseconoom): Deelde een retailanalyse en wees op het risico van omzetkannibalisatie. De totale omzet groeit niet, maar wordt uitgesmeerd over zeven dagen, wat leidt tot hogere operationele kosten voor ondernemers.

Drie wijzingsvoorstellen van SGP-ChristenUnie
Tijdens een schorsing diende Jeroen van der Laan namens SGP-ChristenUnie drie amendementen in om het voorstel aan te passen:

-            De voorgestelde openingstijd op zondag (10:00 tot 18:00 uur) wijzigen naar 12:00 tot 18:00 uur om meer recht te doen aan de verschillende opvattingen en kerkdiensten.

-            Het toevoegen van een bepaling dat bevoorrading, laden en lossen op zondag alleen binnen de openingstijden (dus niet vóór 10:00 uur) mag plaatsvinden om omwonenden te beschermen.

-            Het verplichten van een brede maatschappelijke evaluatie exact één jaar na inwerkingtreding, waarbij inwoners en ondernemers worden gehoord over de effecten op de leefbaarheid.

Discussie over de gekozen lijn
Bij de behandeling van de amendementen ontstond een inhoudelijke discussie over de politieke benadering van de oppositie. Zowel wethouder Jauharine Oelfke als de woordvoerders Marcel de Groot (D66) en Daan van den Wollenberg (VVD) plaatsten kanttekeningen bij de opstelling van de SGP-ChristenUnie.

Zij gaven aan het opmerkelijk te vinden dat een fractie die het voorstel om principiële en levensbeschouwelijke redenen fundamenteel afwijst, tegelijkertijd via amendementen voorstelt om de openingstijden aan te passen. Vanuit de coalitie werd geredeneerd dat het aanpassen van een voorstel dat men in de kern onacceptabel vindt, tot een innerlijke tegenstrijdigheid in de politieke argumentatie leidt. Er werd in de raadszaal hardop de vraag gesteld hoe de principiële lijn van de SGP-ChristenUnie zich verhoudt tot haar politieke strategie. Wanneer een partij stelt dat de koopzondag rechtstreeks ingaat tegen de zondagsheiliging en Gods wet, is het inconsistent om via een amendement voor te stellen die openstelling louter naar de middag te verschuiven. Een wijziging van de openingstijden lost het fundamentele, levensbeschouwelijke bezwaar immers niet op.

Argumenten van voor- en tegenstanders
Marcel de Groot (D66) merkte op dat een verschuiving van de openingstijd naar 12:00 uur de principiële bezwaren niet wegneemt, terwijl D66 juist op basis van de verkiezingsuitslag kiest voor modernisering en het steunen van lokale ondernemers ten opzichte van Zwijndrecht. Daan van den Wollenberg (VVD) benadrukte dat de VVD hecht aan de individuele vrijheid van inwoners om zelf hun zondag in te richten, zonder extra administratieve of logistieke belemmeringen voor winkeliers.

Wethouder Jauharine Oelfke wees op het democratische mandaat: 65% van de kiezers stemde op partijen die voor de koopzondag zijn. Leefbaarheid betekent volgens haar niet automatisch stilte, maar kan ook staan voor reuring en activiteit. En bij het niet-openen van de winkels op zondag in vorige raadsperioden is ook geen groot onderzoek geweest en voorgesteld door de SGP/CU. Ze wees er op dat ze regelmatig met de winkeliers zal evalueren en daarover aan de raad zal terugkoppelen.

Jeroen van der Laan (SGP/CU) lichtte toe dat het de taak van een volksvertegenwoordiger is om, wanneer een voorstel een meerderheid lijkt te behalen, via amendementen te proberen de belangen van omwonenden en kleine ondernemers zo goed mogelijk te beschermen. Mevrouw Van Driel (CDA) steunde deze lijn en benadrukte dat een verkiezingsuitslag geen blanco volmacht is voor één specifiek punt. Zij verwees naar de Troonrede en waarschuwde voor het risico dat een democratie versmalt tot het loutere gelijk van de meerderheid (de helft plus één).

Vervolg: nieuwe vergadering
Op basis van de tweede termijn concludeerde de raadsvoorzitter dat de stemmen bij een formele stemronde over de amendementen exact gelijk zouden eindigen op 11 tegen 11. Om een formele patstelling tijdens de vergadering te voorkomen, stelde de voorzitter voor om de vergadering te schorsen en de besluitvorming aan te houden. De raad stemde hier unaniem mee in. Deze procedure volgt de richtlijnen van Artikel 31, Lid 1 van de Gemeentewet, waarin is vastgelegd dat bij het staken van de stemmen in een niet-voltallige vergadering het nemen van een besluit moet worden uitgesteld tot een volgende vergadering, waarin de beraadslagingen kunnen worden heropend.

Er wordt op korte termijn een extra raadsvergadering gepland, die naar verwachting aanstaande vrijdag zal plaatsvinden. Staken de stemmen in een voltallige vergadering opnieuw, dan is het voorstel definitief afgewezen.

De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht behoudt hiermee vooralsnog haar huidige zondagsregeling, in afwachting van de nadere besluitvorming later deze week.