HENDRIK-IDO-AMBACHT - In de afgelopen dagen is intensief gewerkt aan de vorming van een nieuw college. Daarbij zijn verschillende combinaties onderzocht en zijn alle partijen betrokken in serieuze gesprekken onder leiding van formateur Oene Doevendans.
Naar aanleiding van vragen van Ambacht.net geeft Frank van den Elsen van Realistisch Ambacht (RA) een toelichting op de gemaakte keuzes en het proces dat tot de huidige coalitie-inzet heeft geleid. De toelichting richtte zich met name op twee partijen, het CDA en Lijst 8. Deze partijen kunnen namelijk getalsmatig de nieuwe coalitie versterken. Bovendien bestaan programmatisch overeenkomsten tussen beide partijen en de partijen, die uitgenodigd zijn om een coalitie te vormen. Denk bijvoorbeeld aan hun standpunt over de koopzondagen.

Brede verkenning met alle partijen
Volgens de (nieuwe) RA-fractievoorzitter Frank van den Elsen is vanaf het begin bewust gekozen voor een open en brede verkenning. “We hebben met álle partijen serieus gekeken naar de mogelijkheid om samen een coalitie te vormen. Dat gold dus ook voor Lijst 8 en het CDA. Niemand is overgeslagen; iedereen is betrokken geweest in de gesprekken die we hebben gevoerd.”

Robert Calkhoven: "We moesten ons als CDA heel veel stretchen op het terrein van het sociaal domein"

CDA: terughoudendheid en inhoudelijke bezwaren
Hoewel alle partijen aan tafel schoven tijdens de verkenningsgesprekken, bleek al snel dat bij het CDA grote terughoudendheid aanwezig was. Van den Elsen: “Het CDA was terughoudend om uit de aloude combinatie met SGP-ChristenUnie te stappen. Dat was ook al zichtbaar in de verkenningen van informateur Jan Heijkoop. Die terughoudendheid speelde in onze gesprekken opnieuw een rol.” Daarnaast speelde een concreet inhoudelijk punt mee: “De door het CDA voorgedragen wethouderskandidaat riep bij ons bezwaren op, omdat hij al jaren niet meer in Ambacht woont. Voor ons en de wetgever (Gemeentewet) is lokale binding een belangrijk uitgangspunt voor een wethouderspost. Dat woog zwaar in onze afweging.”

Calkhoven: “Teveel concessies in sociaal domein”
CDA-fractievoorzitter Robert Calkhoven bevestigt dat zijn partij eerst een verkenning tussen RA en SGP/CU had verwacht. “Wij vinden, net als de andere partijen, dat RA en SGP/CU eerst samen nadrukkelijk een coalitie moeten verkennen. Dat is niet gebeurd, RA wil dat niet.” Over een mogelijke variant met RA, GB en VVD zegt hij: “RA heeft ons gepolst voor medewerking aan een coalitie met RA, GB en VVD. We hebben toen geantwoord daar geen voorstander van te zijn. Ten eerste miste die coalitie voor ons de stabiliteit voor de komende jaren. Bovendien zouden we ons als CDA Ambacht wel heel veel moeten stretchen als het om ons gedachtengoed gaat, met name op het terrein van het Sociaal Domein.”

Volgens Calkhoven hoorde hij diezelfde avond dat D66 zich bij die variant had aangesloten. Van den Elsen nuanceert dat: “Dat is correct. Maar formeren is wel een proces van twee kanten. Het moet niet zo zijn dat je als formerende partij alle denkbare opties moet neerleggen om een ander, in dit geval het CDA, te verleiden of te vermurwen. Wij zochten allereerst naar oprecht enthousiasme om in te stappen bij óns.”

Melis Nugteren: procedureel antwoord

Lijst 8: geen deelname in combinatie met Gemeente Belangen 
Tijdens de gesprekken werd volgens Van den Elsen duidelijk dat Lijst 8 op dit moment geen formele coalitiedeelname ambieert in een combinatie waarin ook Gemeente Belangen (GB) vertegenwoordigd is. Van den Elsen: “Lijst 8 heeft ons laten weten dat zij een coalitie met daarin Gemeente Belangen niet formeel willen steunen, maar dat zij de besluiten van zo’n coalitie wél willen ondersteunen. Dat is een duidelijke keuze, die we respecteren en die we hebben meegewogen.”

Lijst 8-fractievoorzitter Melis Nugteren wil inhoudelijk niet ingaan op vragen over de rol van GB of mogelijke gedoogsteun. De vragen die hem zijn voorgelegd, waren: “In hoeverre speelt de deelname van Gemeente Belangen een rol om niet aan de coalitieonderhandelingen deel te nemen?” en “U hebt eerder aangegeven het programma van GB volledig te onderschrijven. Betekent dat dat u deze mogelijke coalitie in feite gedoogt, of ligt dat genuanceerder?”

Nugteren beperkt zich tot een procedureel antwoord: “Zoals ik eerder in mijn persbericht heb aangegeven, wil ik gedurende de coalitie-onderhandelingen geen vragen beantwoorden, die de vorming van een coalitie op welke manier dan ook kunnen beïnvloeden. Wij hebben zowel bij de informateur als bij de formateur de visie van onze partij weergegeven.”

Waarom deze combinatie?
Volgens Van den Elsen is de nu voorliggende coalitie niet ontstaan door uitsluiting, maar door inhoudelijke overeenstemming en gedeelde energie. “De combinatie die er nu ligt, is vooral het resultaat van inhoudelijke overeenstemming. Maar minstens zo belangrijk was de positieve energie die we met elkaar voelden. We merkten dat we dezelfde richting op wilden en dat we elkaar konden versterken.”

RA benadrukt dat samenwerking met alle partijen het uitgangspunt blijft. “We blijven graag met alle partijen in de raad samenwerken. Coalitie of oppositie: iedereen speelt een rol in goed bestuur. Die open houding houden we vast.”

Frank van den Elsen: Samenwerking met alle partijen blijft uitgangspunt