HENDRIK-IDO-AMBACHT - Tijdens het duidingsdebat op 23 maart blikten de politieke partijen terug op de recente verkiezingsuitslag en werd vooruitgekeken naar het formatieproces. Burgemeester Patrick van der Giessen opende de bijeenkomst met de toelichting dat het “geen vergadering is maar een duidingsdebat”, bedoeld om richting te geven aan de opdracht voor de informateur.
De uitslag liet een duidelijke verschuiving zien: Realistisch Ambacht (RA) werd met afstand de grootste partij. Daarom mocht lijsttrekker Oene Doevendans het initiatief nemen bij de collegevorming. Hij sprak tijdens het duidingsdebat over een krachtig signaal van de inwoners: “Het is overduidelijk dat de inwoners iets anders willen.” De partij won vijf zetels en profiteerde deels van een opkomst die 5% hoger lag dan vier jaar geleden.
Discussie startpunt formatie
In het debat suggereerden het CDA en Gemeentebelangen dat het logisch zou zijn als Realistisch Ambacht en SGP-ChristenUnie als grootste fracties eerst samen zouden verkennen of zij tot elkaar kunnen komen. Het CDA stelde dat het “voor de hand ligt dat juist deze twee partijen samen als eerste gaan verkennen”, terwijl Gemeentebelangen aangaf dat deze twee partijen volgens hen “aan zet” zijn.
Doevendans maakte echter duidelijk dat hij die route niet als uitgangspunt ziet. Hij pleitte voor een open en gelijkwaardige start van de informatieronde: “Wij willen dat de informateur met alle partijen gaat praten, dat we allemaal op dezelfde voet beginnen en dat iedereen gelijkwaardig behandeld wordt.” Volgens hem zou een exclusieve tweepartijenstart het proces onnodig vernauwen en de informatieronde op voorhand kleuren. “Wij gaan vanavond niet aangeven wat onze eventuele voorkeur zou zijn, want dan belasten we het hele informatieproces op voorhand al met gekleurde informatie.”

CDA'er Robert Calkhoven: RA en SGP-ChristenUnie moeten eerst overleggen
Stabiliteit en continuïteit
Meerdere partijen benadrukten het belang van stabiliteit en continuïteit in het nieuwe bestuur. SGP-ChristenUnie sprak het meest expliciet over deze waarden en gaf aan dat een “stabiele en betrouwbare coalitie” noodzakelijk is, met oog voor “stabiliteit en continuïteit en het welzijn van inwoners.”
Het CDA koppelde stabiliteit aan bestuursstijl en samenwerking: niet alleen of het “op papier kan”, maar ook of partijen elkaar kunnen vinden in hoe zij willen samenwerken. Doevendans zelf benadrukte dat het goede van de vorige periode behouden moet blijven, onder meer in bestuursstijl en financiële stabiliteit.
Constructieve houding bij overige partijen
D66 sprak van “gemengde gevoelens” na het verlies van een zetel, maar gaf aan constructief mee te willen denken en benadrukte het belang van inhoudelijke inventarisatie. PvdA/GroenLinks wees op het gedeelde doel van alle partijen: een beter en mooier Ambacht. De VVD zag geen directe rol voor zichzelf in de eerste fase, maar wenste Realistisch Ambacht “veel wijsheid” toe. Gemeentebelangen toonde zich bescheiden na het verlies van een zetel, maar ziet een mogelijke sleutelrol als de grootste partijen er niet uitkomen.
Voordracht informateur
Aan het einde van het debat maakte Doevendans bekend dat Realistisch Ambacht Jan Heijkoop, oud-burgemeester van de gemeente, voordraagt als informateur. Alle partijen stemden hiermee in, waarmee de weg lijkt te zijn vrijgemaakt voor een transparant, breed gedragen en zorgvuldig formatieproces.

D66-lijsttrekker Hans Neijman: constructief meedenken