HENDRIK-IDO-AMBACHT - De gemeente presenteerde deze week haar meerjarenbegroting 2027–2030. Hoewel de begroting door de recente installatie van het nieuwe college nog een beleidsarm karakter kent, ligt er een ‘solide financieel fundament.’ De begroting is structureel sluitend gemaakt, waarbij bestaand beleid stabiel wordt voortgezet. Verder start het college met een breed scala aan onderzoeken start om de ambities voor de komende jaren scherp te krijgen. Een korte analyse van deze begroting.
Ambities uitgewerkt
Het coalitieprogramma beschrijft de eerste ambities van het nieuwe bestuur. Deze worden de komende periode uitgebreid uitgewerkt in een definitief collegewerkprogramma. Daarin zal concreet worden opgenomen wat de gemeente wil bereiken, wat zij daarvoor gaat doen en wat het precies gaat kosten. De huidige begroting legt hiervoor alvast het stevige, financiële fundament.
Om de begroting sluitend te krijgen, heeft de gemeente kritisch naar de eigen bedrijfsvoering gekeken. Hierbij zijn scherpe keuzes gemaakt: de subsidie voor logopedie wordt beëindigd en door enkele slimme 'quick wins' wordt geld bespaard. Verder houdt het nieuwe college de voorzetting van het relatieloket tegen het licht in het collegewerkprogramma.
De algemene reserve blijft krachtig. Met een uitstekende weerstandsratio is Ambacht zeer goed in staat om eventuele financiële risico's op te vangen.
Overzicht per programma: Beleid, vernieuwing en verkenning
Hieronder volgt het overzicht per gemeentelijk programma, waarbij de koers, de vernieuwingen en de lopende verkenningen overzichtelijk worden gepresenteerd. Van afschaffing hondenbelasting tot onderzoek naar een eigen middelbare school; dit gaat er veranderen in ons dorp.
1. Sociaal Domein
- Bestaand beleid: Voortzetting van de inzet op preventie, vroegsignalering en het versterken van de eigen kracht van gezinnen. Dit gebeurt via het Sophia Sociaal Team en het jongerenwerk. Ook de inzet van de 'zorgmarinier' voor complexe jeugdzorgcasussen loopt door.
- Concreet nieuw beleid: Er wordt een brede, overkoepelende 'Visie Sociaal Domein' opgesteld. Het Sophia Sociaal Team stapt bovendien over op een efficiënter cliëntregistratiesysteem. De infographic laat zien dat verreweg de meeste uitgaven bestemd zijn voor de 'verbonden partijen'.
2. Onderwijs, Gezondheid en Samenleving
- Bestaand beleid: De gemeente blijft onverminderd investeren in kansengelijkheid binnen het onderwijs en de nakoming van het Integraal Huisvestingsplan, met als lopend project de realisatie rondom SOL Krommeweg.
- Concreet nieuw beleid: De bestaande Visie op Onderwijs wordt omgezet in een concrete uitvoeringsagenda. Daarnaast starten de formele voorbereidingen voor het 700-jarig jubileum van Hendrik-Ido-Ambacht in 2032.
3. Wonen, Ruimtelijke Ontwikkeling en Economie
- Bestaand beleid: Afronding van de lopende woningbouwprojecten via binnenstedelijke verdichting en herstructurering in De Volgerlanden en Noordoevers. Regionaal wordt samengewerkt binnen Smart Delta Drechtsteden.
- Concreet nieuw beleid: De gemeente voert uiterlijk op 1 juli 2027 het verplichte Volkshuisvestingsprogramma in ter vervanging van de oude woonvisie. Voor de lokale ondernemers worden een nieuw Actieplan Lokale Economie en een herziene Detailhandelsvisie opgesteld.
4. Buitenruimte en Duurzaamheid
- Bestaand beleid: Voortzetting van het Programma Duurzaamheid 2024-2030 met een realistische focus op betaalbaarheid en draagvlak. De geplande verduurzaming van de openbare verlichting (overstap naar LED) en de gefaseerde wijkuitrol van het warmtenet lopen door.
- Concreet nieuw beleid: Invoering van een specifiek beleid voor de laadinfrastructuur. Tevens is de Winkeltijdenverordening aangepast om de zondagopenstelling voor winkels mogelijk te maken.
De infographic laat zien dat de meeste uitgaven gaan naar "materieel', de meeste inkomsten komen van de 'lokale heffingen'.
5. Veiligheid, Dienstverlening en Bestuur
- Bestaand beleid: De inzet op de ‘Ambachtse Aanpak’ (burgerparticipatie) blijft de basis van het bestuur.
- Concreet nieuw beleid. De gemeente voert een aantal directe besparingen (quick wins) door zonder dat de burger er last van heeft:
• Stedin dividend: Door betere resultaten bij Stedin stijgen de inkomsten met € 50.000 naar € 300.000 per jaar.
• Abonnementen bij bedrijfsvoering schrappen: Dure softwaresystemen (zoals iBabs) verdwijnen. Er wordt overgestapt op bestaande tools, zoals: Microsoft Teams.
• Eigen dorp eerst: Het lidmaatschap van de 'M-50' (club van 50 middelgrote gemeenten) en deelname aan de regionale 'Newsroom' stopzetten om geld te besparen.
Agenda van Verkenningen en Onderzoeken
De onderstaande tabel toont belangrijke onderzoeken en verkenningen voor de komende periode
Werkprocessen versnellen en lokale handhaving versterken.
| Vakgebied | Wat wordt er concreet onderzocht of overwogen? | Doel van het onderzoek |
| Asiel & Opvang | Onderzoek naar (nood)opvanglocaties op het water. | Op korte termijn een vervangende locatie vinden voor de Citadelkade die medio 2027 sluit. |
| Zorg & Welzijn | Lokale kaders Wmo en pilot 'Jeugdhulp op School' herzien. | Zorg goedkoper organiseren en hulp op alle scholen aanbieden. |
| Onderwijs | Ruimtelijke mogelijkheden voor voortgezet onderwijs. Geen onderzoek naar signatuur | Bekijken of een middelbare school naar Ambacht kan komen. |
| Wonen & Verkeer | Ondergronds parkeren en opties voor een nachtbus / parkeren bestelbussen. | Ruimte besparen bij nieuwbouw en parkeerdruk in wijken verminderen. |
| Milieu | Inzamelsystematiek afval (bron- versus nascheiding). | De gele PMD-zakken permanent uit het straatbeeld laten verdwijnen. |
| | |
Ondergronds parkeren en een nieuwe middelbare school rond gemeentehuis en Cascade? Onderzoeken moeten deze mogelijkheden verder bekijken.
Maatschappelijke effecten
Hoewel deze begroting sterk leunt op interne efficiency en technische doorrekeningen, zijn de directe maatschappelijke effecten voor de inwoners merkbaar:
- Directe financiële verlichting
Door het volledig afschaffen van de hondenbelasting per 1 januari 2027 dalen de directe lasten voor alle hondenbezitters in de gemeente. Voor overige belastingen en heffingen geldt dat de tarieven niet meer stijgen dan de reguliere prijsindex.
- Woonklimaat en leefbaarheid:
De focus op binnenstedelijke herstructurering en het overwegen van ondergronds parkeren zorgen ervoor dat het kleinschalige en groene karakter van het dorp behouden blijft, terwijl toch passende woningen voor starters en ouderen worden gerealiseerd. Het streven om PMD-zakken uit het straatbeeld te halen draagt direct bij aan een schonere en frissere buitenruimte.
- Zorg en ondersteuning dichtbij
Door te blijven investeren in Jeugdhulp op School en lichte, preventieve ondersteuning in de wijk, krijgen kwetsbare inwoners sneller hulp in hun directe omgeving. Dit voorkomt ingrijpende en zware zorgtrajecten achteraf.
- Lokale economie en keuzevrijheid
Ondernemers krijgen meer flexibiliteit door de verruimde zondagopenstelling en betere ondersteuning via het vernieuwde Actieplan Lokale Economie. Inwoners behouden daarnaast volledige keuzevrijheid bij de verduurzaming van hun woning, omdat er expliciet geen verplichting komt om aan te sluiten op het warmtenet.
