VVD: “Uitgangspunt is dat evenementen en binnenbad zondag open mogen zijn”

09 september 2022 • 14:07 door Willem Schneider
VVD: “Uitgangspunt is dat evenementen en binnenbad zondag open mogen zijn”
Daan van den Wollenberg en Jauharina Oelfke-Ten Seldam

HENDRIK-IDO-AMBACHT - Maandag spreekt de gemeenteraad over het nieuwe coalitieakkoord dat vier fracties hebben ondertekend. Daarom houdt Ambacht.net interviews met betrokkenen van de politieke partijen, die de “gamechangers” zijn. Gamechangers in de zin van cultuurverandering door de aanzet tot meer participatie van de raad en verruiming van de zondagsrust.

Het eerste interview was met Gemeente Belangen, in dit interview komt de VVD aan de beurt. Twee VVD’ers, die tijdens de onderhandelingen aanwezig waren, namelijk Jauharina Oelfke-Ten Seldam en Daan van den Wollenberg kijken terug en beoordelen het coalitieakkoord.

Informatieproces

De voor de hand liggende vraag is hoe de VVD’ers na enige tijd terugkijken op het informatieproces. Wat is de in ogen van de VVD de winst van het informatieproces?

Jauharina: “We waren blij dat er dat een informateur kwam. Het voeren van vertrouwelijke gesprekken met een onafhankelijke informateur is immers anders dan met een formateur. Bij een informateur kan iets vrijer gesproken worden, omdat deze persoon geen rol heeft in het vervolg. Zo is er bij de informatieronde door meerdere partijen ook gesproken over een combinatie zonder SGP/CU en het CDA. Die mogelijkheid zou waarschijnlijk niet op tafel zijn gekomen zonder informateur. Die mogelijkheid zal niet snel geopperd worden in gesprek met een formateur van één van die partijen, omdat je dan het risico loopt snel buitenspel te staan. Het opperen van een dergelijke optie kan dan snel het gevoel wekken dat partijen niet samen willen of kunnen werken. Het is winst dat dit nu wel gebeurd is.”

Vierde partij: VVD
Tijdens de bespreking van het rapport van de informateur kwam Gemeente Belangen met de eis van een vierde partij in het college. Uiteindelijk heeft Gemeente Belangen gekozen voor de VVD. Wat vinden jullie van deze keuze?

Jauharina: “Gemeente Belangen zal haar eigen redenen hebben gehad om de VVD er bij te betrekken. Voor ons was de uitnodiging wel een opening om aan tafel te komen. We waren aangenaam verrast dat uiteindelijk toch ruimte was voor een vierde partij. De keuze voor ons ligt voor de hand, omdat tussen de verkiezingsprogramma’s van de VVD en die van Gemeente Belangen niet heel veel verschil zit. Daarom hebben we altijd goed met Gemeente Belangen kunnen samenwerken.”

RvO: externe onafhankelijke informateur
Bij het duidingsdebat van de verkiezingsuitslag leek wat onduidelijkheid te ontstaan over de afstand tot de politiek van een mogelijke informateur. “Voor ons maakte het niet uit dat de informateur van SGP-huize kwam,” zegt Daan. “Het belangrijkste is dat de persoon van buiten de gemeente komt en geen onderdeel is van het verdere proces. Het gaat erom dat de informateur informatie ophaalt die vervolgens aanknopingspunten kan bieden voor een formatiepoging. De inhoudelijke afstemming vindt immers pas tijdens de onderhandelingen plaats. Daarnaast moet je erop kunnen vertrouwen dat een externe informateur onpartijdig optreedt en de gesprekken vertrouwelijk behandeld.”

Voor de VVD was het belangrijk om met een onafhankelijk informateur te starten. Jauharina: “Wat ons betreft komt dat in het Reglement van Orde (RvO) van de gemeenteraad, zodat we in de toekomst hierover niet opnieuw hoeven te discussiëren. Daarom stemde de VVD ook voor het voorstel om dat vorm te geven. Dat heeft duidelijkheid vooraf, in plaats van achteraf ons af te vragen ‘wat zullen we nu eens gaan doen?’ Wat ons betreft komt er volgende keer dus weer een informateur.” Het informatieproces wil de VVD dus opener en onafhankelijker aanvliegen.

Opener proces: startnotities
In hoeverre is dit proces een voorbode voor een nieuwe, transparante bestuurs- en politieke cultuur in Ambacht?

De VVD’ers hebben zeker behoefte aan een nieuwe bestuurscultuur. Jauharina: “Dat is één van de punten, die we hebben ingebracht. In de vorige raadsperiode, toen we in de oppositie zaten, merkten we dat de informatievoorziening vanuit het college summier was. We kregen pas aan het einde van het proces een raadsvoorstel. De ambtelijke uitwerking van een voorstel was dan al danig gevorderd dat er weinig ruimte meer was voor de raad; het besluit leek feitelijk al genomen. Het is dan eigenlijk meer een formaliteit dat de raad instemt, want voor inhoudelijke wijzigingen was vaak geen ruimte meer. We hebben tijdens de onderhandelingen erop gehamerd om de raad aan het begin te betrekken. Deze gedachte is geconcretiseerd in het opstellen van een startnotitie. Het gaat er bij ons om dat de raad aan het begin van de behandeling van een onderwerp al wordt meegenomen bij de aanpak. De raad kan dan al oplossingsrichtingen vaststellen voor de verdere uitwerking. De raad stelt dan de kaders. Bovendien kan de raad de wensen en zorgen uiten. Het collegevoorstel kan dan voor de raad geen verrassing meer zijn.” Ook hier wil de VVD het informatieproces dus opener en onafhankelijker aanvliegen.

Werkdruk raadsleden
Neemt de werkdruk van de raadsleden toe door hen met het beleidsproces mee te nemen? 

Jauharina: “Inderdaad, het wordt drukker voor de raad. De VVD voorziet ook een actieve raad, die met raadsinitiatieven komt. Ook coalitiepartijen mogen met raadsinitiatieven komen. Daan: “Belangrijk is dat andere partijen in de raad ook onze inwoners vertegenwoordigen. Dat belang moet aan de voorkant van het proces ook tot uiting komen. Alle partijen moeten aan zet kunnen komen en iedereen moet zijn stem laten horen, zodat de belangen van alle Ambachters gehoord zijn.”

Raadsprogramma
Waarom dan geen raadsprogramma zoals in Zwijndrecht? 

Daan: “Daar heeft de raad niet voor gekozen. De optie is overigens ook niet geopperd in Ambacht. Het risico is dat het programma wat vlakker wordt, omdat iedereen zich er in moet herkennen. In dat geval is er voor de coalitiepartijen minder ruimte om politieke accenten te zetten.”

Inhoudelijk: zondagsrust

Als we kijken naar de inhoud van het coalitieakkoord is de vraag welke winstpunten de VVD hebben behaald? Welke speerpunten van het VVD-verkiezingsprogramma kunnen we direct terugvinden in het coalitieakkoord?

Jauharina: “We zijn aangeschoven aan de onderhandelingstafel met in het achterhoofd dat de SGP-CU de meeste zetels heeft. Dan weet je dat de zondagsrust een precair onderwerp is. We hebben van tevoren in de VVD-fractie aangegeven wat we minimaal willen bereiken voor de zondag om voldoende ruimte te hebben om verder te onderhanden. Dat waren in elk geval de opening van het binnenbad en de evenementen. Deze twee zaken zijn makkelijker te regelen dan de koopzondagen. We vinden dit een goed compromisvoorstel. Met twee van de drie elementen, (op zondag binnenbad open en evenementen), kunnen we tegen onze achterban in elk geval zeggen dat een eerste stap is gezet om de verplichte zondagsrust op te heffen.”

1.           Winkelopenstelling
Volgens het coalitieakkoord zijn de winkels in Hendrik-Ido-Ambacht op zondag gesloten: “Dat is vastgelegd in de geactualiseerde winkeltijdenverordening die in 2018 door de gemeenteraad is vastgesteld.” Als de opheffing van de zondagsrust voor de VVD een principiële zaak is, waarom gaan jullie akkoord met deze passage? Steunen jullie een raadsvoorstel waarin deze Verordening wordt zo gewijzigd dat deze overheidsdwang wordt opgeheven en dat de winkeliers in deze Verordening de beslissingsbevoegdheid krijgen of ze op zondag open zijn?

Daan: “De VVD is principieel voor de vrijheid van ieder individu om de dagen van de week in te vullen zoals hij of zij dat graag wil. Als men de zondagsrust in acht wil nemen, dan is dat prima; men heeft de vrijheid om die keuze te maken. Maar wat ons betreft zou de keuze van de één niet een beperking moeten vormen voor de keuze van een ander. Laat iedereen die keuze zelf maken. Inderdaad, daarover bestaan verschillende standpunten binnen de coalitie. We hebben ervoor gekozen om deze verschillende principiële standpunten van elkaar te respecteren en gezamenlijk op zoek te gaan naar een werkbare oplossing. Deze coalitie heeft hiervoor een compromis gevonden: op zondag kan het binnenbad open en er komt meer ruimte voor evenementen, maar de winkels blijven gesloten. Dat is voor een gemeente als Ambacht een behoorlijke stap. Vanuit de VVD zal geen voorstel komen om de Winkeltijdenverordening 2018 te wijzigen om de mogelijkheid aan winkeliers te geven om op zondag open te zijn.”

2.           Binnenbad
Je zei zojuist dat het binnenbad op zondag opengaat. Maar het coalitieakkoord is daar niet zo stelling over: “We gaan in gesprek met de exploitant van het zwembad over wederzijdse wensen en vragen rond de exploitatie, consumentenprijzen en openingstijden.”
 Is de VVD bereid om het contract openbreken en dat de gemeente de exploitant (veel) geld betaalt om het binnenbad op zondag te openen? Is deze formule niet een voorzet om het binnenbad op zondag dicht te houden? Is het buitenbad dan wel kostendekkend? 

Jauharina: “We gaan inderdaad met de exploitant van het zwembad om tafel zitten. Het gesprek zal gaan over de openingstijden. Voorheen was de opening van het binnenbad ’s zondags niet bespreekbaar. Nu kan er wel over gesproken worden. Dat vind ik winst, omdat het uitgangspunt is dat het binnenbad nu wel open kan. Ook al zou de gemeente dat wat geld kosten. Natuurlijk zal de raad dan beslissen wat het mag kosten, daarbij zijn de andere raadsfracties ook aan zet.
De vraag is inderdaad waar de gemeenteraad financieel de grens trekt. Bij de financiële afweging kijken we ook naar de kosten van het buitenbad en de toegangsprijs, die niet te hoog mag worden. Het feit dat dit gesprek in het verschiet ligt, zien wij als een mooi resultaat.”

3.           Evenementen
Ik begrijp dat de VVD voorstander is van evenementen op zondag, bijv. van het organiseren van het Foodtruck Festival. Laat het coalitieakkoord dat nu toe? Binnen welke termijn moet dat zo’n eerste festival of evenement dan plaatsvinden? Wordt dit niet op de lange termijnagenda geplaatst?

Jauharina: “Wat ons betreft: per direct. Ook op dit punt hebben we nu meer vrijheden. Organisatoren die dat willen, kunnen nu opening voor de zondag aanvragen.” Daan vult aan: “Daarom zijn we blij dat het element van ‘ontspanning’ in het coalitieakkoord is toegevoegd. Onder ontspanning scharen we de evenementen en het zwembad. De gemeente geeft daarmee een belangrijk signaal af aan ondernemers die evenementen organiseren. Als je op vrijdag, zaterdag én zondag terecht kan, wordt het houden van zo’n evenement aantrekkelijker. Daarnaast kijkt de burgemeester naar de veiligheid, de verkeersbewegingen en het geluid.” Lachend: “Nee, ik verwacht daarom niet dat de Zwarte Cross volgend jaar in Ambacht wordt georganiseerd.”

Valt de opening van de kermis op zondag ook onder “ontspanning”?
Wat beide VVD’ers betreft wel. Daan: “De exploitant heeft nu de ruimte om dat aan te vragen bij de gemeente. Wat ons betreft kan de kermis op zondag open, maar de raad beslist niet over specifieke gevallen. Het initiatief ligt bij de exploitant om dat aan te vragen en het is aan de burgemeester om dat te wegen en toestemming te verlenen.”

Bouwen
In het coalitieakkoord staat dat Ambacht is een echte bouwgemeente moet blijven. “We zien het als een belangrijke opgave om aandacht te schenken aan groepen die moeilijk aan een woning kunnen komen of waar weinig aanbod voor is.” Waarom moet Ambacht een bouwgemeente blijven? Waar ligt de grens om groen in te leveren voor stenen?

Jauharina: “We zijn inderdaad de afgelopen 20 jaar constant aan het bouwen. De komende vier jaar ook: de Volgerlanden is nog niet af, en ook wordt er gebouwd aan de Noordoevers, Ambachtse Lindt en de Oranjebuurt. In die zin bouwen we de komende jaren nog verder. Maar ja, waar ligt de grens? Ik denk dat met deze vier projecten de grens wel is bereikt. Daarna kan je denken aan kleinschalige bouw, duurzame herinrichting en verdichting.”

Volgens Daan is het onderwerp bouwen juist een onderwerp om met de gehele raad aan te pakken. “Dit belangrijke thema raakt veel Ambachters. Daarom vinden we het bij uitstek een onderwerp om niet vast te leggen in een akkoord, maar met alle volksvertegenwoordigers op een gelijkwaardige manier een open gesprek over te voeren. Is Ambacht vol gebouwd of niet en welke keuze maak je dan? Daar willen we met de hele raad van gedachten wisselen. Voor wie ga je bouwen? Je moet een afweging maken, die moet je met de raad bespreken. Wat zijn de kaders, welke plekken, wat gaan we daar mee doen? Hoeveel sociale woningen gaan we bouwen? Deze vragen moeten aan de voorkant van het proces in samenspraak met de raad worden beantwoord.”

Misschien dan ‘hoger in de lucht’ bouwen? Wordt dan het “dorpse karakter” aangetast?
“We hebben met elkaar afgesproken dat we niet verder dan zes hoog gaan. En dan moet je wel kijken waar dat wel niet kan: bij de Noordoevers en Ambachts Lindt komt hoogbouw, er komen meer appartementen omdat daar veel vraag naar is, zodat de doorstroming kan worden bevorderd.
Het dorpse karakter wordt volgens ons door zorgvuldig ingepaste hoogbouw niet aangetast. Dit begrip omvat niet alleen de hoogte van huizen en flats. Iedereen heeft zijn eigen beeld en beleving bij het ‘dorpse karakter.’ Wij denken dat alle Ambachters elkaar te hand kunnen schudden in de beleving dat het in Ambacht vooral prettig wonen is en dat blijft zo.”

Blijven statushouders een voorrangspositie houden bij toewijzing, iets wat de VVD volgens het verkiezingsprogramma niet wil?
Volgens Jauharina wordt via landelijke wetgeving de voorrangspositie van statushouders afgeschaft. “De gemeente moet natuurlijk tot dan wel voldoen aan de opgelegde eisen als het gaat om de huisvestiging van deze statushouders.”

Vinden jullie de starterslening een goed middel?
Jauharina: “Ik vraag me wel af wat de meerwaarde is voor de gemeente om zo’n lening te geven als het rentepercentage hoger wordt. Het probleem is niet de financiering maar het aanbod, dan kom je met een starterslening ook niet verder. Want er is namelijk weinig voor starters. We moeten in de toekomst zorgen dat er voldoende aanbod is. Aspecten als ‘een acceptabele wachttijd’ en ‘bouwkosten’ moet je dan ook meewegen.”

Toegangswegen
Een samenhangend onderwerp van meer bouwen is het onderwerp goede toegangswegen. De huidige toegangswegen slippen bij meer woningen dicht. Hoe gaan jullie dat oplossen? 

Volgens Jauharina wordt gekeken naar een extra viaduct over de A16 “We gaan in gesprek met de beheerder Rijkswaterstaat. Inderdaad, dat dossier ligt er al jaren. Nu gaan we een serieuze aanzet geven, want de urgentie wordt groter door de aanleg van het bedrijfsterrein Ambachtse Zoom. De A15 is ook een probleem, vooral als er files op de A15 zijn. Met Rijkswaterstaat gaan we overleggen om de Alblasserdamse brug op bepaalde tijden te openen, waarbij je rekening houdt met de drukte op de weg. De Vereniging van Ambachtse Ondernemers (VAO) heeft voorgesteld om een matrixbord te plaatsen voor de afslag naar de brug, zodat men tijdig de beste route kan kiezen. Dat komt terug in het werkprogramma.”

Economische zaken

De Vereniging van Ambachtse Ondernemers (VAO) heeft onlangs een wensenlijst ingediend bij raad en college. Welke wensen heeft het college overgenomen?

Jauharina vertelt dat veel wensen een plaats hebben gekregen in het coalitieakkoord. “Ook het achterstallig onderhoud voor het bedrijvenpark Sandelingen, waar meer aandacht komt voor de hoge parkeerdruk en duurzaamheid.” Ze vindt het belangrijk dat ook de raad met de VAO spreekt. “Nu spreekt alleen de wethouder Economische Zaken met de VAO, terwijl de raad de VAO-leden alleen spreekt bij de jaarlijkse BBQ. Bij de VAO leven veel uitvoerende vragen, waarvan de raad niets wist.”

Relatieloket

Waarom is dit onderwerp in het hoofdlijnakkoord opgenomen? Hoort dit onderwerp niet thuis in een werkprogramma of in het preventieplan omdat het om uitvoering gaat? En heeft de gemeente daar wel een rol in?

Volgens Daan krijgt het onderwerp wat meer aandacht, omdat het nieuw is. Tegelijkertijd zou het inderdaad goed passen in het preventieplan. Daan: “Het is niet de bedoeling dat de gemeente zich met relatieproblemen gaat bemoeien; er komt geen ambtenaar aan huis om eventuele relatieproblemendoor te nemen.” Daan en Jauharina menen dat het gaat om een portaal waar inwoners op vrijwillige basis informatie kunnen vinden over relatieproblematiek en eventuele handvatten kunnen krijgen voor verdere ondersteuning. “Het initiatief ligt bij de Ambachter en het is inderdaad preventief om leed en kosten in de gezinssfeer te voorkomen en tegelijkertijd de jeugdzorg te ontlasten.”

Samenwerking

Wat moet ik me voorstellen bij de termen als “samen werken met de raad”?

Jauharina: "We hebben het dan over een startnotitie in het akkoord. Ik zie een verharding van de toon in de maatschappij, dus ook in de raad. Het is goed als we elkaar bevragen. Dat houdt ons scherp. Maar ik vind het beter als we samenwerken. Dat wil zeggen: de raad in stelling brengen door vooraf aan te geven wat de onderwerpen en de kaders zijn. Door ook meer informatiesessies te plannen met de raad, meer achtergrond over de verschillende keuzes die er zijn zonder daaraan al politieke kleuring te geven. Dat is beter dan aan het eind te zeggen als coalitie: dit is het. Nee, je moet de raad juist meenemen in het proces wat wel en niet kan, waarom wel en niet. De rol van de raad willen we echt naar de voorkant brengen, zodat de overwegingen van alle partijen meegenomen kunnen worden in de uitwerking. Ja, het is inderdaad de bedoeling dat we een BOB-structuur (Beeldvormend, Oordeelsvormend en Besluitvormend) gaan invoeren, zoals andere gemeenten ook kennen.”

Startnotitie: kaders, geen scenario’s
Jauharina: “Ik gaf al aan dat bij alle nieuwe beleidsonderwerpen een startnotitie komt. Ook bij grote wijzigingen. Bij technische wijzigingen is dit de vraag. In de startnotitie staan niet allerlei scenario’s, maar de raad wordt gevraagd naar de kaders voor een nieuw beleidsonderwerp. Met die kaders gaan we het beleid vorm geven. Als een bepaald kader niet uitgevoerd kan worden, moet je als college dit terugkoppelen aan de raad. In de startnotitie staan de probleemstelling en wat wil je met elkaar bereiken. Hoe? Dat wordt later uitgewerkt. En de scenariokeuze komt later in het besluitvormingsproces. Dat is mijn insteek.”

Vage bewoordingen
Waarom van die vage toezeggingen aan het einde van de verschillende hoofdstukken? Ik lees bijvoorbeeld over “Spannen in,” “stimuleren,” “werken aan,” een onderzoekje zus .. of een visie of plan opstellen zo…. Hoe kan je dan een goede evaluatie maken?

Daan: “In coalitieonderhandelingen bekijken de partijen de dringende vraagstukken voor onze samenleving en zetten een aantal accenten. De vage bewoording in het akkoord geeft een oplossingsrichting weer waarover de coalitiepartijen het eens zijn. Die richting moet nog verder uitgewerkt worden. Jauharina: “In werkprogramma’s wordt duidelijker en concreter hoe we iets gaan aanpakken. Op dat moment wordt ook bekeken hoe een bepaalde beleidskeuze op termijn geëvalueerd moet worden, maar ook bijvoorbeeld hoeveel iets mag kosten. Zodra beleid ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd, dan zijn al deze aspecten concreet.”

Foto's: VVD

Meer over:
Cookies

Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie, of om je instellingen later aan te passen.