HENDRIK-IDO-AMBACHT - Er zijn momenten in de lokale politiek die zich niet aankondigen met rumoer, maar met stilte. Geen ophef, geen felle debatten, geen dramatische verklaringen. Slechts een handeling, een keuze, een mail. En toch verandert er iets wezenlijks.

De gemeenteraaadsvergadering van 1 april 2026 was zo’n moment. Het gemeentehuis ademde de gebruikelijke ceremonie van een nieuwe raadsperiode: beëdigingen, felicitaties, handen die elkaar vonden, een zaal vol mensen die nog niet weten hoe de komende vier jaar zullen verlopen. In die sfeer van formele vrolijkheid zat Melis Nugteren, net beëdigd als raadslid namens Gemeente Belangen. Maar met een besluit dat hij nog maar kort daarvoor had genomen. Een besluit dat hij niet wilde meedelen in een zaal waar familieleden foto’s maakten en nieuwe raadsleden hun eerste officiële woorden uitspraken. Hij zou zich afsplitsen. Niet morgen, niet volgende week, maar vandaag: binnen anderhalf uur.

Berekende breuk
In ons gesprek met hem geeft hij dat het geen impulsieve actie was. Het was geen strategische zet, geen berekening van politieke winst. Het was een beslissing die hij kort daarvoor had genomen, op basis van wat er die dag gebeurde en wat er in de weken ervoor al broeide. Hij had het gevoel dat de interne afspraken, de kernwaarden, die hij zo belangrijk vond, niet langer werden nageleefd. Nugteren wilde geen ruzie, geen confrontatie, geen publieke afrekening. Hij wilde slechts trouw blijven aan zijn eigen kompas. Dat kompas, gevormd door zijn werk bij de politie en zijn rol op de Politieacademie Ossendrecht, wees hem altijd naar dezelfde richting: dilemma’s moet je overbruggen, maar principes moet je bewaken.

Besluit per mail
Hij besloot de breuk dus niet in de raadszaal te laten vallen. Normaal gesproken kondigt een raadslid een afsplitsing aan tijdens een vergadering, maar deze vergadering was geen gewone vergadering. Het was een feestelijke bijeenkomst, een moment waarop nieuwe raadsleden hun eerste stappen zetten. Nugteren wilde dat moment niet verstoren. In overleg met de burgemeester en de griffie koos hij voor een andere route: een mail aan alle fractievoorzitters tegelijk. Zakelijk, ordelijk, zonder drama. Het was een manier om de breuk klein te houden, al zou die breuk later veel groter blijken.

‘Wat je extern belooft, moet je intern organiseren’
Wat er precies gebeurde, blijft in ons gesprek onuitgesproken. Het gaat over kernwaarden en interne afspraken die volgens hem niet werden nageleefd. “Wat je extern belooft, moet je intern organiseren.” Hij weigert concrete voorbeelden te noemen, niet uit angst, maar uit respect. “Dan ga ik over mensen praten, en dat doe ik niet in de krant,” zegt hij. Maar de contouren zijn duidelijk: afspraken die volgens hem niet werden nagekomen, procedures die niet werden gevolgd, een interne cultuur die niet langer paste bij wat hij aan de kiezer had beloofd. Nugteren voelde dat hij niet kon blijven. Niet uit woede, niet uit rancune, maar uit overtuiging. “Ik hoef geen schop na te geven aan de partij die mij politiek gevormd heeft,” zegt hij. Het is een zin die veel zegt. Hij vertrok niet om te straffen, maar om trouw te blijven aan zichzelf.

Na de mail volgde stilte. Geen telefoontje naar de fractievoorzitter, geen persoonlijke toelichting. Bewust, zegt hij. Niet uit onwil, maar omdat hij vond dat het formatieproces -dat op het punt stond te beginnen- niet verstoord mocht worden door zijn afsplitsing. Hij wilde dat Ambacht snel een nieuw college zou krijgen. Hij wilde geen ruis veroorzaken: “Ambacht moet bestuurd worden.”

Melis wilde geen rol spelen in de onderhandelingen namens Gemeente Belangen, omdat hij daar niet langer deel van uitmaakte. Hij voerde gesprekken met de informateur en formateur als Lijst 8, de naam die hij op dat moment droeg. Niet als vertegenwoordiger van zijn oude partij.

Steun twee GB-burgerraadsleden 
Opvallend is dat twee burgerraadsleden hem volgden: Wesley Allijn en Jacob Lieben. Niet omdat hij hen meenam, zegt hij, maar omdat zij zelf een keuze maakten. Ze hadden dezelfde manier van werken, dezelfde interpretatie van het verkiezingsprogramma, dezelfde kijk op interne afspraken. Ze kozen ervoor om met hem verder te gaan. Het tekent dat de breuk niet louter persoonlijk was. Er zat een gedeeld gevoel onder. Een gedeelde overtuiging.

Ze kenden hem uit de fractie van Gemeente Belangen. Twee mensen die dezelfde manier van werken hadden. Twee mensen die dezelfde interpretatie van het verkiezingsprogramma deelden. Twee mensen die zich afvroegen wat hun eigen rol zou worden nu de politieke kaarten opnieuw geschud waren.

Ze kregen het gevoel dat ze niet klaar waren met de politiek. Dat ze niet vier jaar lang wilden blijven hangen in een soort politieke tussenruimte. Dat ze wilden bouwen. “We wilden door,” zegt Melis eenvoudig.

V.l.n.r. Wesley Allijn, Melis Nugteren en Jacob Lieben

Kernwaarden: openheid, eerlijkheid, transparantie, samenwerking
Een nieuwe partij begint niet met een logo, niet met een website, niet met een programma. Een nieuwe partij begint met een vraag: waar staan we voor? Die vraag lag op tafel. Want een fractie van één kan nog zonder identiteit functioneren. Een fractie van drie niet. Een partij al helemaal niet. Ze begonnen met de kernwaarden: openheid, eerlijkheid, transparantie, samenwerking. Het waren woorden, die al in het verkiezingsprogramma van Gemeente Belangen stonden. Maar het waren woorden die voor hen een andere lading hadden gekregen. Een lading die ze wilden bewaken en uitdragen.

Nieuwe naam: Leefbaar Ambacht
En toen kwam de zoektocht naar een naam. Een naam is een richting, een belofte, een identiteit. Ze wilden iets lokaals, iets herkenbaars, iets dat past bij Ambacht. Melis dook in de geschiedenis van de Ambachtse politiek. Hij bekeek oude partijen, oude stromingen, oude namen. Hij zocht naar iets dat niet beladen was, maar wel betekenis had. Zo kwam hij uit bij Leefbaar Ambacht. Gemeente Belangen heeft officieel ’n Leefbaar Ambacht in de statuten staan. Maar Melis zag geen conflict. Hij had de naam nergens gezien in de praktijk, nergens in de communicatie, nergens in de geschiedenis die hij onderzocht. Voor hem is het simpel: Leefbaar Ambacht past bij wie we willen zijn.

Zo werd Lijst 8 langzaam Leefbaar Ambacht. Niet in één dag, niet in één vergadering, maar in een reeks van gesprekken waarin de contouren van de koers steeds scherper werden. Contouren, die Lijst 8 al had getrokken na de eerste honderd dagen: door gesprekken, door moties.

Lijst 8: goed zichtbaar
Het begon met De Klimboom. Daar is een verkeersprobleem bij deze school dat al langer speelt. In plaats van vragen stellen en afwachten, bracht Melis de betrokken partijen bij elkaar: schoolbestuur, verkeerskundigen, wethouder. Ze spraken tweeënhalf uur. Ze formuleerden actiepunten. Ze regelden uitvoering. Het was politiek zoals hij die ziet: niet op papier, maar in de praktijk; niet in vergaderzalen, maar in de wijk; niet door te roepen, maar door te doen. Daarna kwamen de moties:

- Een motie voor teruggave van het overschot op de afvalstoffenheffing, die werd aangenomen.
- Een motie voor een 18+ sport- en cultuurfonds, die niet aangenomen werd

De partij werd zo wel zichtbaar. Het maakte duidelijk dat Lijst 8 geen stille fractie was, geen fractie die alleen reageerde, maar een fractie die initieerde.

​Leefbaar Ambacht spande zich in voor de aanleg van een zebrapad bij De Klimboom​

Ondergronds parkeren maakt Ambacht Leefbaar
En in diezelfde periode begon een ander onderwerp te spelen: de toekomst van het centrumgebied. Hier speelt ook de parkeerdruk in het centrum mee. Melis heeft daarover met een opvallende visie: praktisch, maar ook ruimtelijk, stedelijk, toekomstgericht. Hij pleit voor ondergronds parkeren: niet als luxe, maar als noodzaak. Hij ziet voor zich hoe het gebied tussen het gemeentehuis en De Schoof zou kunnen veranderen in een autoluw lint, een plek waar mensen wandelen, fietsen, elkaar ontmoeten. Hij spreekt ook over een ondergrondse parkeergarage, die vanaf de Antoniuslaan toegankelijk zou zijn. Boven deze garage natte en droge horeca zou kunnen komen. En boven deze horecagelegenheden kunnen weer woningen verrijzen. Hij ziet een gebied voor zich dat niet langer werd gedomineerd door auto’s, maar door een ‘gezellig en autoluw centrum.’

Melis: ondergronds parkeren rond gebied gemeentehuis: 

Hij verwijst hierbij naar het Koningsplein in Ridderkerk, waar ondergronds parkeren de ruimte boven de grond had vrijgemaakt voor horeca, woningen, pleinen. Hij vindt hoe Ambacht dezelfde stap zou kunnen zetten, hoe het centrum niet alleen functioneel, maar ook aantrekkelijk kon worden. Niet omdat Ambacht Ridderkerk moet kopiëren, maar omdat hij ziet hoe ondergronds parkeren de bovengrondse ruimte kan bevrijden van blik en meer leefbaar zal maken. Het is een visie die past bij de naam van zijn partij: leefbaarheid begint bij ruimte.

Ontsluitingswegen
Melis sprak in ons interview over woonerven, over straten die zo ingericht zijn dat hard rijden onmogelijk wordt, over de noodzaak om verkeersgedrag te beïnvloeden door de omgeving te veranderen. Hij sprak over de noodzaak om niet alleen te bouwen, maar buurten goed ook te ontsluiten: hoe doe je dat voor nieuwe buurten in de Volgerlanden en de Noordoevers richting Veersedijk/A15? Hij sprak over de grenzen van Ambacht, over de vraag hoe ver je kunt verstedelijken zonder het dorpse karakter te verliezen.

We spraken dus niet alleen ging over parkeren, maar over de leefbaarheid. Over ruimte. Over de vraag hoe een dorp dat al 25 jaar bouwt, zich kan blijven ontwikkelen zonder vast te lopen. Het was een visie die paste bij de naam van zijn nieuwe partij: Leefbaar Ambacht.

De balans van een versnipperde raad

Waar één zetel gewicht krijgt
Er komt een moment waarop een nieuwe partij niet langer een voorzichtig uitgesproken idee is, maar een herkenbare beweging die zich in de praktijk begint te tonen. Voor Leefbaar Ambacht kwam dat moment niet door een fel debat of een mediastorm. Maar: door de manier waarop Melis Nugteren zich in de raad begon te bewegen: rustig, nuchter, met een duidelijk besef van verantwoordelijkheid.

Beloften boven macht
In een gemeenteraad die voortdurend verschuift, waarin acht fracties elkaar in evenwicht houden en meerderheden nooit vanzelfsprekend zijn, kan één zetel soms meer gewicht hebben dan een hele fractie. Toch weigert Melis dat gewicht te romantiseren. Hij zegt het bijna principieel: “Ik denk niet in machtsposities, maar in beloften aan de kiezer.” Voor hem is één zetel geen hefboom om coalities te sturen of politieke winst te behalen, maar een stem die je zorgvuldig moet gebruiken. Hij weet dat de verhoudingen in de raad soms maken dat één stem het verschil kan betekenen, maar hij ziet dat niet als een troefkaart. Hij ziet het als een verantwoordelijkheid, die je alleen kunt dragen als je trouw blijft aan wat je hebt beloofd. Het machtsdenken komt daarom niet in zijn woordenboek voor, zo geeft de nieuwe fractievoorzitter aan.

Samenwerken zonder schotten
In een raad waarin partijen zich vaak langs ideologische lijnen ordenen, kiest Melis voor een andere route. Hij werkt met iedereen samen, zonder ideologische schotten, vanuit de overtuiging dat lokale politiek anders werkt dan landelijke politiek. Én: dat alle partijen uiteindelijk hetzelfde willen, namelijk het beste voor de inwoners van Ambacht. Het maakt hem tot een politicus die niet in kampen denkt, niet in links of rechts, niet in coalitie of oppositie.

Toen het nieuwe coalitieakkoord werd gepresenteerd, stond zijn handtekening er niet onder. Dat was logisch: Leefbaar Ambacht bestond nog niet toen de onderhandelingen begonnen. Maar dat betekent niet dat hij zich afzijdig houdt. Hij steunt voorstellen die passen bij zijn koers en bij de beloftes die hij aan de kiezer heeft gedaan, zonder dat daar een formele afspraak of gedoogconstructie aan te pas komt. Het is een manier van werken die past bij een fractie die niet wil blokkeren, maar juist wil bijdragen.

Melis: we werken zonder ideologische schotten

Politiek in praktijk, niet op papier
Wie met Melis spreekt, merkt dat zijn politieke blik bijna vanzelf verschuift naar de straat, de wijk, de sportvelden en de scholen. Dit zijn volgens hem de plekken waar politiek volgens hem begint. Het verkeersprobleem bij De Klimboom: het is politiek zoals hij die ziet namelijk niet op papier, maar in de praktijk.

Bouwen aan nieuwe cultuur
Leefbaar Ambacht onderscheidt zich niet door grote inhoudelijke verschillen met Gemeente Belangen, maar wel door de cultuur die het wil bouwen: openheid, eerlijkheid, transparantie en samenwerking. Het zijn woorden die vaak worden gebruikt, maar bij Melis vormen ze de basis van de nieuwe koers. “De dingen die we opschrijven, gaan we ook doen,” zegt hij, en tot nu toe maakt hij die belofte waar. De partij groeit langzaam, maar gestaag; er zijn burgerraadsleden, er komen nieuwe mensen, het bestuur wordt ingericht. Ook neemt de zichtbaarheid toe door concrete daden in plaats van grote woorden.

‘Luister niet de luidste stem, maar het (stille) beste idee’
Aan het einde van het gesprek, wanneer de breuk is geanalyseerd en de toekomst is verkend, komt er een moment van reflectie. Spijt heeft hij niet. De belangrijkste les die hij leerde, zegt hij, is eenvoudig: blijf dicht bij jezelf en bewaak de kernwaarden. Het is een zin die je bij veel politici hoort, maar bij hem klinkt hij anders. Hij leerde die les niet uit een boek, maar uit een beslissing die hij ‘niet wilde nemen, maar wel moest nemen.’ En dan is er de boodschap aan Ambacht, een boodschap die niet gaat over partijen of programma’s. Het gaat over hoe een gemeenschap werkt: niet de luidste stem krijgt voorrang, maar het beste idee.

Na stille afscheiding een nieuwe start
Zo eindigt de nieuwe koers waar de beweging begint: één zetel die geen breuk meer is, maar lokaal een nieuwe richting. Het is volgens Melis een stille beslissing die uitgroeit tot een nieuwe manier van politiek bedrijven. Dit is de insteek van een politicus die niet van conflict houdt, maar toch een verandering teweegbrengt.