HENDRIK-IDO-AMBACHT/ZWIJNDRECHT -Terwijl miljoenen Nederlanders naar Nederland–Zweden keken, verzamelden zich op 20 juni aan de Waalweg zo’n twintig natuurliefhebbers uit de regio voor iets heel anders. Ze maakten zich op een midzomeravondwandeling door het Waalbos. De keuze voor natuur boven voetbal bleek een uitstekende. Het werd namelijk een avond vol verhalen, stilte, dieren en licht dat steeds warmer en zachter over het landschap gleed.

Oude bomen in het veen
Gids Christa leidde de groep met hoorbare liefde voor het gebied. Al snel vertelde ze over de bijzondere bodem van het Waalbos: veenlagen waarin nog altijd honderden jaren oude boomstammen liggen. “Omdat het onder water staat, blijft dat hout gewoon intact,” legde ze uit. “Het wordt keihard.” Op sommige plekken steken nog stukken van dat oeroude hout boven het water uit. Dit zijn stille getuigen van vroegere overstromingen en een landschap dat voortdurend in beweging was. Ze vertelde ook dat de (veen)gronden van het Waalbos soms een paar meter lager liggen dan de Waal. 

Christa vertelt met passie over de honderden jaren oude bomen in het veen 

Tussen schapen, riet en water
De foto’s laten het prachtig zien: een slinger wandelaars langs een smal pad, schapen die loom grazen, watergangen die de avondlucht spiegelen. Het Waalbos oogde sereen, alsof het speciaal voor deze avond even stilviel. Christa vertelde hoe vrijwilligers en het Waterschap Hollandse Delta samen het beheer uitvoeren. Door gericht maaien en verschralen blijft het gebied soortenrijk. “We proberen het zo te doen dat de natuurwaarde toeneemt,” zei ze. “Sommige dingen, zoals de oeverwand voor de zwaluwen, kunnen we dankzij subsidie onderhouden.”

Oeverwand voor de zwaluwen

Vogels die je hoort, maar zelden ziet
De wandeling werd extra bijzonder toen de groep het geluid van een jonge ransuil hoorde . Het was een scherp, bedelend geluid dat door de schemering sneed. Christa vertelde dat er dit jaar twee ransuilen in de omgeving zijn, na enkele magere jaren.

Daarnaast kwamen andere bewoners ter sprake:
- Houtsnippen, die ’s nachts foerageren op de open graslanden.
- Uilen, die profiteren van het goede muizenjaar.
- Vleermuizen, die met deze temperaturen volop actief zijn.
- Veenmollen, die onder de grasmat gangenstelsels maken.

Ook de aanwezigheid van twee bevers (met hun jongen) was een onderwerp dat aan de orde kwam. Hun aanwezigheid is te zien aan afgeknaagde takken, glijsporen en rustige plekken langs de waterkant. Hoewel de groep ze deze avond niet zag, hing hun aanwezigheid voelbaar in het landschap.

De locatie waar in de verte een bevernest is 

Over de schapen zonder herder
Tussen de verhalen over oude veenbomen, uilenjaren en muizenrijkdom liepen ook de schapen met ons mee. Deze stille werkers, deze keer zonder herder, die het gebied vormgeven zonder dat je het meteen doorhebt. Ze stonden verspreid over het grasland, loom grazend, alsof ze het ritme van het landschap zelf bepaalden. Hun aanwezigheid maakt zichtbaar wat het beheer hier betekent: natuurlijk maaien zonder de bodem te verrijken, precies wat dit verarmde veen nodig heeft. Af en toe keek er één op, nieuwsgierig naar de groep wandelaars, alsof ze wilden controleren of we het allemaal wel goed deden. Zo werden de schapen een zacht, rustgevend element in de wandeling — bewoners die je niet kunt missen zodra je ze eenmaal ziet. En: zoals gebruikelijk ontbreekt het zwarte schaap niet in de groep...

Een landschap dat ademt
De foto’s tonen een gebied dat in het avondlicht bijna goud lijkt: riet dat zacht ritselt, water dat de lucht weerspiegelt, open velden die langzaam in schemering verdwijnen. Het beheer is erop gericht het gebied niet te laten verruigen, maar ook niet te intensief te maken. “Je moet maaien, maar zó dat de grond niet verrijkt,” legde Christa uit. “Dan blijft de natuurwaarde behouden.”

Afronding
Rond 23.15 uur was het echt donker geworden. De laatste meters van de wandeling gingen langs een aantal bomen, waarin af en toe een vogel te horen was, maar vooral enkele vleermuizen te zien waren. Christa liet met behulp van een apparaat het geluid van de vleermuizen horen. Ze vertelde ook dat vleermuizen speciale tonen uitzenden om de vliegroute te bepalen en om te jagen.

Na afloop bleef de groep nog even napraten met een drankje. Dat vormde een ontspannen einde van een avond die voelde als een kleine ontsnapping uit de drukte van alledag. Kortom: een prachtige, stille wandeling waar de schemering het raakte.