Ballonnen doorprikken in het voorjaar

16 maart 2009 door Willem Schneider

Het voorjaar komt eraan! In de maart zou men dan verwachten dat de grote schoonmaak weer gaat beginnen. Vroeger werden er vele huizen door de moeders - die waren dat dan fulltime! -  van boven tot beneden  “uitgemest”. De oude spullen gingen er uit, de nieuwe er in…. En een bekende dichter van socialistische huize riep eens uit “een nieuwe lente, een nieuw geluid”. Ja, nu begrijp ik waarom het socialistisch-christelijke kabinet de maand maart kiest voor “hervormingen” en dat in maart verkiezingen worden de gemeenteraad worden gehouden: “opruimen die boel!”…

Beleidsarm jaar
Ja, als je zo door Ambacht rondrijdt, is ons dorp een actieve gemeenschap, Immers: er zijn verschillende bouwputten (rond Sporthal en het scholencluster in de Volgerlanden, Oostendam, de Onderdijk tussen de Kerkstraat en de nieuwbouw van Oostendam ,de Hooght etc.). Daarom moet je vaak omrijden: bij de Blije Borgh, de Reeweg, etc.
Je zou bijna zeggen: het gemeentebestuur heeft deze opdrachten in het kader de bestrijding van de kredietcrisis naar voren gehaald en eerder laten uitvoeren. Dat kan natuurlijk, want de gemeenteraad heeft over de bedrijfsvoering niets te zeggen…..

Nieuwkomers
  Tegen deze achtergrond zou een buitenstaander wellicht kunnen denken: Nou, het college is wel heel actief, er komen voor de nieuwe gemeenteraadsverkiezingen in 2010 vast nog veel nieuwe dingen aan. Dan moet ik u teleurstellen: dit jaar 2009 wordt een beleidsarm jaar. dat betekent dat er weinig nieuwe beleidsvoorstellen komen, het bestaand beleid wordt uitgevoerd.
Fracties en politieke partijen maken zich weer op voor een ritueel: nieuwe raadsleden rekruteren. Voor hen is het  vaak geen moeilijke afweging bij de keuze: het college/je wethouder in beweging te houden of nieuwe rekruten te activeren…. Vers bloed is soms nodig om niet te verstarren! En de jongens en de meisjes die op de reservebank zitten (burgerraadsleden) willen ook graag uit de startblokken. Je moet er immers niet aan denken om 8 jaar op de reservebank te zitten!!

In de Ambachtse raad zou wel eens kunnen betekenen dat slapende partijen als D66 in de raad terug komen. Een peloton PVV-ers  zie ik niet zo gauw in de gemeenteraad aantreden. En de (slinkende) aanhang van “IJzeren Rita” wil ik ook niet Verdonkermanen… Ze zouden wat zetels uit de VVD-vijver kunnen wegvissen.

Overigens: de nieuwe gemeenteraad in 2010 zal een paar zetels groter zijn dan in 2006: van 19 naar 21 zetels, omdat de H.I. Ambacht groeit en in de steigers staat!!
  Is het dus aantrekkelijk om raadslid of wethouder te worden? Als u een echte idealist of reservist bent, natuurlijk wel. Maar als u denkt dat u een grote inkomstenbron aanboort en perspectieven voor uw carrière  biedt, dan valt dat wel tegen. Veel raadsleden hebben het (in den lande) na eerste keer wel gezien, vanwege de hoge werkdruk. En van Ambachtse raadsleden hoor ik ook die geluiden: je zou maar lid zijn van de Drechtraad, lid van de Rekenkamercommissie en/of lid van de werkgroep Jeugdspeelpark!! Wat een vergadercultuur denk je dan, waar moeten raadsleden de tijd vandaan halen om zich gewoon tussen hun kiezers te bewegen en met hen te communiceren?

Wethouders: vallen naar boven en naar beneden
U kent vast wel het verschijnsel van de zogeheten “vallende wethouders”. 122 Wethouders, acht procent van het totaal, gingen het afgelopen jaar onderuit na een politieke vertrouwensbreuk. Het aantal vertrokken en politiek gesneuvelde wethouders is daarmee sinds de raadsverkiezingen van 2006 voor het derde jaar op rij gestegen. In de periode 2006-2010 komt het aantal afgetreden wethouders naar verwachting uit op 35 procent. Gemiddeld is dat één wethouder per gemeente. En moet u weten dat de Ambachtse wethouders – met nog 1 jaar te gaan- nog onder dit gemiddelde zitten!  Een gevaarlijk beroep dus, je staat zo op straat en dan….. 
 

Anderzijds: het tussentijds aftreden van wethouders ook positief kan worden geduid, in die zin dat het een teken is van de vitaliteit van de lokale democratie….. Een mogelijke verklaring van "naar beneden vallende wethouders" kan volgens de Staatssecretaris liggen in de verharding van het politieke klimaat van de laatste jaren en "een zekere daarmee gepaard gaande afrekencultuur." In combinatie met de dualisering,  en daarmee een toegenomen zelfbewustzijn van de raad, kan dit volgens de Staatssecretaris resulteren in een "toenemende bereidheid om wethouders naar huis te sturen". ....... Tel uit je winst: een grote omsloopsnelheid van wethouders betekent dat er meer wethouders naar boven kunnen vallen!

Nationale Ballonnen
De verkiezingen voor maart 2010 beginnen in het vizier te komen en de steigers hiervoor worden reeds opgetrokken.
 Dan is het altijd interessant om de aandacht van de media te trekken door middel van het oplaten van nieuwe ballonnetjes, met name door de minister van BZK en de meerderheid van de Tweede Kamer. Ik noem er maar een paar. Hoewel het nog geen Koninginnedag is, wil ik met een grote ballon beginnen:

*  “bij grondig verstoorde verhoudingen kan het zinvol om nieuwe verkiezingen uit te schrijven” in gemeenteraden. De vraag is wie dat dan moet doen: de raad zelf en de burgemeester, het presidium, seniorenconvent, Commissaris van de Koningin. De consequentie is wel:  gebrek aan continuïteit van het bestuur. Leuk voor de oppositie, natuurlijk. Ik zie het al voor me: wethouder Geluk uit Rotterdam vliegt door zijn eigen fractie de laan uit, en jawel:  er worden nieuwe verkiezingen uitgeschreven. Dat is leuk voor de media, slecht voor de bestuurlijke daadkracht van gemeenten!
En vervolgens vindt een bestuurskrachtmeting plaats door de provincie en mogelijke slechte scores geven dan weer munitie voor de Provincie om te komen tot gemeentelijke herindeling…

Overigens: in 2006 schreef de toenmalige minister voor Bestuurlijke vernieuwing en Koninkrijksrelaties dat hij bereid was nader te bezien “of binnen de bestaande grondwettelijke kaders de mogelijkheid bestaat door middel van de bevoegdheid tot tussentijdse gemeenteraadsontbinding de lokale democratie een nieuwe impuls te geven.” Het zou in het kader van gelijke behandeling interessant om ook bij de crises in Provinciale Staten of Gedeputeerde Staten (bijv. Utrecht) nieuwe verkiezingen uit te laten schrijven. Tja, dan je zit je weer met de verkiezing van de Eerste Kamer…

* Versterking van de positie van het college bij initiatiefvoorstellen van de raad. De raad zou niet tot de vaststelling van initiatiefvoorstellen moeten overgaan dan nadat het college in de gelegenheid is gesteld zijn opvattingen kenbaar te maken. “Een grotere betrokkenheid van het college bij initiatiefvoorstellen zou in normale politieke verhoudingen eigenlijk vanzelfsprekend moeten zijn”, aldus de regering. Nu regent het in de Ambachtse raad geen initiatiefvoorstellen vanuit de raad. Sterker: de eerste in deze raadsperiode moet nog komen. En die gaat over….. jawel: het jeugdspeelpark, net zoals in februari 2006.  Interessante casus overigens, zeker nu wethouder Welzijn en de projectwethouder Volgerlanden mordicus tegen zijn. Frappant detail overigens: dezelfde wethouder Welzijn was in zijn vroegere politieke leven als raadslid niet tegen een uitbreiding.

Lokale ballonnetjes
Niet alleen landelijk maar ook lokaal zie  je - soms verhuld -  de aanloop tot de nieuwe verkiezingen.
Dan doel ik niet op de advertenties van lokale partijen om zich aan te melden als potentieel raadslid… Het gaat me om nieuwe procedures in de raad (een nieuwe lente, een nieuw geluid dus):

 Verkapte afschaffing commissies
In de gemeenteraden rond ons dorp zie je dat het commissiestelsel (de commissies) is opgedoekt. Men kent in de regio Drechtsteden de Carrousels (Zwijndrecht, Drechtraad), of raadsvergaderingen die “informatief”, “opiniërend” en “besluitvormend” zijn (Sliedrecht) of  “Kamers” (Dordrecht).
 Sluipenderwijs zien we in Ambacht dat de commissies ook worden opengesteld voor raadsleden (niet zijnde lid van de commissies) en burgerraadsleden. Dat gebeurt in de zogenaamde “brede commissievergaderingen”. Ambacht heeft hier geen voortrekkersrol (zoals in het coalitieprogramma is verwoord), maar ik vrees dat na de volgende raadsverkiezingen de regionale druk tot aanpassing werkelijkheid zou kunnen worden. Bij de Ambachtse  raadsvergaderingen zien we bijv. ook het verschijnsel “informatieve raadsvergaderingen” ontstaan.

* De raad adviezen van de raadscommissie negeert
Volgens de Verordenig van de raadscommissies bepalen commissies of een onderwerp of voorstel onvoldoende voorbereid en voor inlichtingen of advies aan het college wordt gezonden. Een raadscommissie – en niet het college -  bepaalt vervolgens in welke vergadering het onderwerp of voorstel opnieuw geagendeerd wordt  “Uiteraard zal hierover overleg gevoerd moeten worden met het college of de secretaris”, aldus deze Verordening.

En de praktijk?

Bij het geval van het Jeugdspeelpark gaf de raadscommissie WOS de raad unaniem het advies in het openbaar om dit onderwerp niet in de raad te behandelen. Vervolgens wordt via bepaalde gremia (presidium of seniorenconvent.) blijkbaar besloten om dit advies niet op te volgen.
De Voorzitter van de raad handhaaft dit agendapunt, zonder de commissie WOS of haar commissievoorzitter hierover publiekelijk te informeren. Hij memoreert ook niet naar het commissieadvies tijdens de raadsvergadering en de aanwezige raadsleden spreken er tijdens de behandeling van het agendapunt “vaststelling agendapunten” niet over.

Blijkbaar is de besluitvorming over het tijdstip waarop een onderwerp inhoudelijk rijp is voor behandeling verschoven van de commissie naar het presidium of naar het seniorenconvent. Toegegeven: deze twee gremia staan wel in het Reglement van Orde van de gemeenteraad,  maar niet in de wettekst van de Gemeentewet. Verordeningen over het Seniorenconvent en het presidium mis ik op de gemeentelijke website, terwijl andere gemeenten deze wel kennen. Waarover en hoe in deze wettelijk gezien "informele" gremia wordt besloten, blijft dus duister....   

Is deze handelswijze een vingerwijzing voor een nieuwe vergadercultuur?  Ik ben reuze benieuwd...

“Ze houden elkaar wel bezig”
En de gewone Ambachtse burger? “Ach, ze zoeken het maar uit, ze houden elkaar wel bezig”, zei een kiezer tegen me en daarbij wijzend op het gemeentehuis. “Laten ze onze kinderen maar naar een vergroot jeugdspeelpark gaan, waar ze veiliger kunnen spelen… Het voorjaar komt er immers aan!!”  Hij heeft gelijk, vond ik. Laat de zon haar gezicht maar eens goed zien, daarbij denkend aan mijn zus en zwager die momenteel in de warme zon  -weliswaar door een inbraak berooid van tomtom, tv en dvd-speler -   in een camper aan de zuidkust van Portugal vertoeven.........

Cookies

Deze website gebruikt noodzakelijke cookies voor een correcte werking en analytische cookies (geanonimiseerd) om de statistieken van de website bij te houden. Marketing cookies zijn nodig voor laden van externe content, zoals YouTube-video's of widgets van Sociale Media. Zie ons cookiebeleid voor meer informatie, of om je instellingen later aan te passen.